Monographie der Gattuug Clematis. 161 



tarn axillares cum foliis e perula orti vel in ramis brevibus terminales; 

 sepala membranacea ovata vel lanceolata purpureo-violacea coerulea 

 lilacina fiavida vel albida. Per totam regionem borealem temperatam 

 plerumque in montibus. — Maxime variabilis. 



I. Subspecies petalis latis obtusis vel eniarginatis rarius nounullis acutis. 



X Sepala ± coerulea (rarissime ochraceo-purpurea). 



ct. occideiitalis Hörnern, p. sp. (1815). Folia ternata foliolis inte- 

 gerrimis vel paucidentatis vel ramorum sterilium lobatis. — America 

 borealis. — Variat quoad sepala et petala ut in 7, praeterea : 



1. verticUlaris DC. p. sp. (1818). Suffrutex scandens ; flores 

 cum foliis cheiropsoides in perulis oppositis. — Bot. Mag. 887, 

 Gray, Gen. fl. Am. t. 1. 



2. rejjens O.Ktze. Suffrutex prostratus; flores cum foliis cheirop- 

 soides in perulis unilateralibus. — Gl. verticUlaris Nees von 

 Esenbeck & Sinning, Samml. schönbl. Gew. t. 92 (! optime sed 

 foliolis nonnullis lobatis ut in ß). — Utah (! Marcus E. Jones 

 Wo. 1882 et 1887 in mus. bot. berol. etc.). 



3. typica. Suffrutex prostratus vel abbreviatus ramis uni- 

 lateralibus erectis brevibus foliatis unifloris, flore longipeduncu- 

 lato pedunculo post anthesin elongato. — Cascade Mountains 

 (! Lyall); Saskatschewan (! Bourgeau, in mus. bot. berol.). 



ß. Wenderothii Schldl. p. sp. Folia ternata foliolis lobatis. — Lodd, 

 Cab. t. 250 sub nom. Gl. austriaca. — Japonia; America borealis 

 (Kakibia Cascade! Bourgeau in herb, kew.); Europa in alpibus 

 (Bevers 2000 m !, Engadin! legit Krättli; Tirol! legit Gander, 

 specimen foliolo terminal! tantum trilobo, formae a. proximum) ; in 

 hortis bot. culta (Berol. jam anno 1845!!). 



7. liormalis. Folia ramorum florigerorum biternata raro triternata; 

 folia cetera saepe ternata. — Japonia, Sibiria orientalis, Mandschuria, 

 China borealis, America borealis rarius, Europa: Pyrenaei, Alpes, 

 Carpathes, Lapponia fennica. — Variat: 

 1. quoad habitum : 



a. hilateralis O.Ktze. Suffrutex scandens; flores cum foliis 

 in perulis oppositis. 



b. unilaterali-cheiropsoides O.Ktze. Suffrutex prostra- 

 tus; flores cum foliis e perulis unilateralibus; gemmae, 

 quae in terram inversae sunt, ± abortivae. 



C. un Hat erat i- ramosa O.Ktze. Suffrutex prostratus ; flores 

 e perulis unilateralibus in ramis brevibus foliatis solitarii 

 terminales -± erecti. — Haud raro. 



d. rhizomatosa O.Ktze. Caulis subterraneus repens ramis 

 singulis erectis annuis paucifoliatis unifloris. — Rarius. 



Abhandl. des Bot. Ver. für Brandenb. XXVI. H 



