268 



et asperitate, quam et parenti meo Davidi Fabricio obscurius qui- 

 dem animadversam ex ipsius intellexi ad nie datis literis : quod 

 tarnen ut asseverare certo non possurn, meretur interim ulteriorem 

 diligentioris observationis operam, non difficulter illi, qui exquisi- 

 tiore perspicillo inspiciat, praestandam. Dum vero haec ita attente 

 contemplor, repente obtulit sese macula nigriuscula, ab altera vero 

 parte rarior atque dilutior, non parvae, respectu ad discum solis 

 habito, magnitudinis. Coepi initio non nihil dubitare de observa- 

 tionis fide : Si quidem nubium hiatus solem mihi orientem de- 

 tegebat, ita ut existimarem, nubes praetervolantes mentiri in Sole 

 maculae specie : Repetita est vel decies observatio per Batavica 

 perspicilla diversae magnitudinis: tandem maculam illam a nubium 

 interjectu non effici, satis certus factus. Nolui tarnen mihi etiam 

 in manifesto isto oculorum testimonio propter monstrosam et inu- 

 sitatam Solis apparitionem assentiri. Vocavi illico parentem, cui 

 tum temporis ex Batavia reversus aderam, ut ad hanc observationem, 

 non quidem sine metuendo oculorum damno, habendam, accureret. 

 Uterque aptato perspicillo excepimus Solis radios, ex margine pri- 

 mum derasos, paulatim ad medium eundo, donec visus acies ad 

 illapsam radiorum assueta, totum Solis orbem nobis visendum ad- 

 mitteret: Vidimus tunc praedicta distinctius et certius: Interea 

 diuturnioris observationis commoditatem interpellebant nubes, et 

 Sol quoque ad meridiem festinans sustulit omnino nostram exspec- 

 tationem; quippe metuendum erat, ne audacior Solis superioris in- 

 spectio insignem oculorum afferat laesionem : quia Solis etiam 

 occidui aut orientis radius debilior saepenumero oculum peregrino 

 rubore ita infecit, ut illum bidui spacio saepe circumtulerit, non 

 sine specierum objectarum adulteratione. Proinde moneo obser- 

 vaturos, ut si ea in Sole libeat experiri id caute peragant, ne in 

 faciendo hujus rei periculo repentino radiorum incursu oculorum 

 sibi faciant pericula, sed admoto, prout decet, perspicillo a minima 

 radiosi luminis portione incipiant, usque dum pleno orbe visus 

 Solem tolerare possit. Sed haec quilibet suo modo et compendio : 

 Nobis satis erat in praecipiti ista occasione didicisse cautionem a 

 necessitate. Haec inter primus iste dies abiit et Solem non sine 

 magno crastinae revolutionis desiderio reliquimus, adeo ut etiam 

 noctis interventum aegerrime tulerit humana curiositas. Nihilo 

 secius tarnen retinuimus desiderium nostrum timidiusculis medita- 

 tionibus. Nondum enim constabat, an macula ista nobis visa 

 praestolaretur proximam observationem, quae nobis tanto majorem 

 sui expectationem offerebat, quanto in tanta re eramus incertiores. 

 Duplicem tarnen proponebam mihi eventem, ex quo alterutrum ne- 

 cessario nostrae dubitationis sequestrum esse oportebat: Macula 

 enim ista aut in Sole erat, aut extra Solem. Si in Sole non erat 

 dubium, quin nobis conspiceretur. Sin extra Solem non poterat 

 fieri, ut in Solis disco sequentibus diebus deprehenderetur. Sol 

 namque motu proprio praeteriisset hanc qualemcunque vel nube- 

 culam vel corpus Solem inter et nos suspensum. Haec ubi nox 

 dubitationibus potius quam somno edormita esset, a Sole jam re- 



