310 



Toevallig ontving ik uit de oranjerie van den Heer Mr. 

 k. j. f. c. kneppelhout van sterkenburg twee voorwerpen van 

 eene andere soort van simulium en ineende nu de Columbat- 

 scher mug te herkennen, zoodat ik ook al dadelijk de gevolg- 

 trekking maakte, dat niet onze gewone Simulium, maar de 

 echte Col um batscher den papegaai had gedood. Bij naauw- 

 keurig onderzoek evenwel is het gebleken, dat dit Sterken- 

 burgsch muggetje, ofschoon zeer na aan de beruchte Hon- 

 gaarsche soort verwant, niettemin tot eene andere soort, de 

 Simulium reptans L. behoorde. Is nu de Hongaarsche soort 

 hier te lande nog niet herkend, het is zeer mogelijk dat zij 

 er, ofschoon in gering aantal, voorkomt. 



Het een en ander bragt mij tot de lezing van een Duitsch 

 werkje, dat reeds in de vorige eeuw te Weenen uitgegeven 

 is en waarschijnlijk ten onzent zeer weinig bekend werd. 

 Het heet: Geschichte der schädlichen Kolumbatczer Mücken 

 im Bannat, als ein Beytrag zur Naturgeschichte von Ungarn; 

 von Dr. j. a. schoenbauer. De zeldzaamheid en belangrijkheid 

 van dit werkje geven mij aanleiding om in dit Jaarboekje over 

 de beruchte mug eenige bijzonderheden mede te deelen. 



Het geslacht Simulium, waartoe ook onze knasen of krie- 

 belmuggetjes behooren, heeft een' kleinen kop met groote 

 oogen, die bij het mannetje op den schedel geheel aan elkan- 

 der sluiten, körte sprieten van elf leedjes, boven de onderlip 

 een zeer kleinen, doch zeer scherpen stekel in een hornach- 

 tigen koker. Er zijn twee zeer breede vleugels aanwezig, 

 benevens twee vleugelkolfjes en zes pooten. Het geheele 

 dier is kort en gedrongen, zoodat de meeste menschen het 

 eer voor een vliegje, dan voor een muggetje zullen aanzien. 

 De soorten zijn allen zeer klein. De bij ons meest bekende 

 is in Utrecht en Gelderland des zomers buiten's huis, voor- 

 namelijk onder boomen zeer lastig. Naauwelijks heeft men 

 een paar schreden gedaan op het terrein door haar bewoond, 

 of men wordt op aangezigt en handen aangevallen en wat 

 men doe om de diertjes te verdrijven, niets helpt, zelfs het 

 rooken is nog maar een zwak palliatief. Het kriebelen der 

 zeer bewegelijke dieren is ondragelijk en de steek pijnlijker 

 dan men van een zoo klein dier zou verwachten. 



De Hongaarsche soort leeft voornamelijk aan de vochtige 

 en grasrijke oevers van den Donau, tusschen Uipalanka en 

 Orschowa, maar meer bijzonder nog in de omstreken van het 

 oude slot Columbatz aan den regteroever van de groote rivier 

 in Servie. Van dat slot heeft zij bij de bewoners van den 

 Bannaat hären naam ontleend. De streek, waar zij jaarlijks 

 aan te treffen is, strekt zieh ter regter- en linkerhand acht 



