131 



des Sciences de Saint - P^tersboupgr. 



VZ^ 



pellatio tarn freqiiens fuit, ut non solum liberi nobili- 

 um aut civium sed etiam pueri provincialium ita voca- 

 rentur ,* cuius rei exemplum est in Cic. Verr. II, 33, 

 ubi praetextatus ille Sopatri Haliciensis filius haud 

 facile cum Reinio ad Becken Galium II, pg. 56 filius 

 Siculi divitis sed civitate donati haberi possit. Nam 

 quod Forbiger in Paulii Encycl. YI, pg. 1162 dicit, 

 Caesarem omnibus Siciliae incolis ius Latii, Antonium 

 Caesare raortuo ius civile dedisse, id etiamsi a Mar- 



quardtio in Beckeri antiq. Rom. Ill, pg. 76 refuta- 

 tum non esset, tamen de iure civili Haliciensium eo 

 tempore, quo accusatio in Verrem scripta est, agi nullo 

 modo potuit. Praeterea Cicero, qui rem cap. 28 — 34 

 enarrat, ne uno quidem verbo indicat Sopatrum ilium 

 hominem vexatum ante alios civitatem habuisse, quod 

 negleeturum eum fuisse incredibile videtur. Ex ipsa 

 ratione, quam in testibus, quos de acceptis pecuniis 



affert, collocandis observavit: eques Romanus Q. Mi- 

 nucius, multi Siculi, omnes Halicienses, praetextatus 

 Sopatri filius, facile perspicitur huius filii eandem 

 .fuisse conditionem atque ceterorum Haliciensium et 

 omnium Siculorum®'). Itaque si perspicuum est prae- 

 textatum vocari posse puerum quemcunque minorem, 

 ut e Livio XXII, 57 docemur, septendecim annis, non 

 sequitur ut omnes, quibus actas praetexta tribuitur, 

 praetexta induti fuerint. Ipse vestis usus ingenuitatis 

 ius videtur mansisse '^^). 



Itaque ut Ateius hoc cognomine vocaretur, fieri 

 potuit aut quod puero id cognomen inditum esset aut 

 ex priore nomine, quod, antequam manumissus esset, 

 habuit. Saepissime enim factum est ut liberti praeter 

 nomen a patrouo sive manumissore acceptum pristi- 

 num nomen retinerent. 



* 



3. Philologi cognomen, — quo Ateius grammaticus 



quosdam praetextatos scribunt. Et ii qui eodem fonte sunt usi: Sil. 

 Pnn. X, 647 primaeva suorum corpora praetexto spoliant velamine 

 «t amis Insolitis cingunt. VaL Max. YII, 6, 1 Cannensis clades adeo 

 wrbem uostram vehemeater confudit, ut— praetextati pueri arma in- 

 daerent. Suet. rhet. 1 Latiue Cicero declamavit, senior quoqiie, et 

 quidem consulibus Hirtio et Pansa, quos discipulos et graudes prae- 

 textatos vocabat. 



Cic. Catil 11,2 Toagilium mihi ediixit, quem amare ia praetexta 

 coeperat. Martial. X, 20 Tu milii simplicibus, Maui, dilectus ab an- 

 "is Et praetextata cultus amicitia. 



61) Cic. Verr. II, 3, 6 ipse dicit: Haliciae, oppidum Siciliae sine 

 foedere ac irnmuais civitas. 



62) 1. 1. Cic. Yerr. II, 1, 44 et 58. Sed nou est praetermittendum 

 ^ quod etia,in ingenuus in servitutem incidere potuit. Suet. ill. gr. 



■ , .■ -^^tonius Guipho, inginuus, in Gallia natus sed expositus, a 

 "iiitritore sue manumissus. 



ab 



ppellatur et a Suetonio 



cui alterum 



ipse 



illud Praetextati cognomen non ignotum fuit 

 sibimet indidisse fertur ad exemplum, uti Suetonius 

 opinatur, Eratosthenis, qui primus lioc nomine sese 

 appellaverit^''). Solus hie Suetonii locus huius Era- 



cognominis mentionem facit, Suidas multa 

 nomina illi ab aequalibus posteriorib usque data enu- 

 merat, hoc praeterit, et iure quidem, quoniam philo- 

 logum se 



\ 



tosthenis 



ipse dixit Eratosthenes 



runt. ^iXoXoyo; vocabulum inter Athenienses belli Pe- 

 loponnesiaci temporibus effertur, primus Plato nun- 

 nullis locis hac voce eruditum, jxcuaucv significat®'). 

 Apud Alexandrinos et Eratosthenem QiXcXo-y^'a est li- 

 terarum studium, complectens non solum grammati- 

 cam et criticam artem, sed omnem eruditionem latis- 

 sime patentem. Hoc sensu, ut vir varia multiplicique 

 doctrina, teste Suetonio, Eratosthenes, eodem sensu 

 Ateius philologum se dici voluit, eodem sensu etiam 



- 



Cicero libros sues philosophicos 9tXoXo70T£pou; quam 

 orationes vocat^^), secundum Lehrsium 1. 1. pg. 383 



quia cum doctrina 



forum et curiam spectant 



Q 



Ateius hoc 



6 



sibi vindica\ 



quia pauca de eius studiis memoriae prodita sunt, 

 dictu difficile est; interea, quae apud Suetonium ipse 

 de Hyle sua praedicavit*^'), quod Plinius in hist. nat. 

 iud. in 1. IV dicit nostrum cum aliis et Eratosthene 



auctorem rerum geograph 



appellans, deniq 



quae de grammaticis eius studiis relata habemus 



63) Suet. ill. gr. 7 : etsi Ateius Philologus duo tandum volnmina 

 de Latino sermone eum (Gniphoneai) reliquisse tradit. 



64) Ibidem 10 ex Asinii Pollionis libro: ad summam Philologus 

 ab seraet nominatus— Philologi appellationem assumpsisse videtur, 

 quia sicut Eratosthenes, qui primus hoc cognomen sibi vindicavit, 

 multiplici variaque doctriua censebatur; quod sane ex coramentariis 

 eius apparet. 



W 



§ 



393. Graefenhan. Gesch. der class. Philol. im Alterth. I, pg. 76 ct 

 336. Lehrsius in progr. de vocibus apaiXoyoz, f?a.\iiiixTM6i, xpir^xoc. 

 Kegim. 1838. Quae dissertatio denuo edita est in analectis gram- 

 maticis pg! 379—402 adiectis ad Herodiaui scripta tria,Ilegim. 1848. 



66) Cic. epist. ad Attic. XIII, 12. Quod ad me de Yarrone scribis, 

 scis me antea orationes aut aliquid id genus solitum scribere,ut Yar- 

 ronera nusquam possem intexere. Postea autcm quam haec coepi 

 9aoXoY«r£pa, iara Yarro mihi denunciaverat magnam et gravem sa- 

 ne 7tpoo?wvTiGtv. — Ergo illam 'AxaSr^RaVxinv, in qua homines nobi- 

 Ics illi quidem, sed null? modo philologi, nimis acute loquuntur, ad 

 Yarronem transferamus. 



67) Suet. ill. gr. 10: Hylen nostram aliis memento commendare: 

 quam omiiis generis coegimus, uti scis, octingentos in libros. 



