BULLETIN 



L'ACADEMIE IMPERIALE DES SCIEEES 



ST.-PETERSBOURG. 



De Ateio Pliilolog^o, iiobili g^ramttiatico I^a- 

 tiiio, scripsit Hermaiiiius €rpaf f. (Lu le 26 



octobre 1860.) 



(Fin.) 



Brcviarium idem fere significabat ac summarium'^'^), 

 mpendium , quod a qiiibusdam epitome (Itzlt o}}.ri) 



ir. Etiamnunc ilia Valenti imperatori dicata 



vocabat 



breviaria extant, Eutropii breviarium Iiistoriae Roma- 

 iiae et Sexti Rufi breviarium rerum gestarum populi 

 Romani . 



lani quaeritur, num vestigia adsint unde perspicia- 

 mus Salustium hoc Ateii breviario usum esse. Viden- 



mihi perspici posse in Catil 



14, quibus cap 



tibus summarium rerum Romanarum ab 

 ad saeva tempera Sullana exhibetur. Nonne illic com- 

 paratio inter Atheniensium et Romanorum res gestas 

 in cap. 8 instituta et effrenata Sullanorum militum 



quae pluribus in cap. 8 e 

 videntur iam ab Ateio v 

 Cap. 53 dicit «mihi multa 



quod 



locus ad studia Salustii spectat, sed ad ea, quae mi- 

 nus ad singulas partes, quam ad omnium rerum sum- 

 maria pertinucre, itaque coniici potest liac in re non 

 libros Sisennae aut annalium scriptorum, et quos alios 



itam enarrantes Salustius perlustraverat, 



ipsorum 



esse adhibitos 



Quae in his summariis rlietorum ornatu tiuctis e 

 m dissertationibus Salustio, quae adiutori sint tribu 

 enda, non potest certo distinsui, tamen Ateio banc sen 



tentiam, quae 



fuit Consiliiitn 



in cap. quarto, viudicai 



m: «non 



^^ ^^ grum colendo et venando servilibus 



ofiiciis intentum aetatem agerew, quae sententia in 

 ore Romani hominis et eius quidem, qui antiquorum 



14/) Senec. ep. 39 init.: haec, quae luuic vulgo breviarium dicitur, 

 " am cum Lutme loqucremur, summarium vocabatur. 



n„ J'!'" f' ''^*' '^^'"^' ^^' ^-- ^'*^™"i "^ P^^^ter omnis culturae 

 ^uoaaam breviarium peragatur eodem tempore conveniet arbores 

 ^lercorare, cet. Suet. Aug. 101 fiu.: tertio [volumine complexus est] 

 euanuai totius imperii, quantum militum sub siguis ubique essent, 

 iuantum pecuniae in acrario et fiscis et vectigaliorum residuis. 



brPvT;- ^'^'.'''•^^- '^^^'^ perlectis epistoHs officiorum<iue omnium 

 brevianis amicos admittebat. 



Tome III. 



morum studium prae se ferret, multos iam iure oflFen 

 dit, item quae Graecorum more a Salustio dicta sunt 



eraque habuerint Ateium 



us 



cap. 41 et 42 de 



In lugui 



reipublicae splendor 



ct 



eadem post Carthaginem 'deletam pcrturbata et dila- 

 cerata invenimus eandem scntentiam at que in Cat. 9 

 sqq., nisi quod in lugurtlia magis factioniim ratio ha- 

 betur. Inter historiarum fragmenta praccipue ca, quae 

 Kritzius ad libri primi caput alterum rettulit 7, 8, 9, 

 10, 11, 12 eodem spectant, ubi similiter de magni- 

 tudine rei Romanae ante bella Punica perfecta et de 

 labe post ea ingruente praecipue in fragra. 10 dicitur. 

 Non dubitamus quin nonnulla certe in 

 singula praestare non possumus — ex 



nam 



Ateii br 



deriv 



Ceterum Ateio inde quod auxilium Sa- 



t et colligendis et explicandis verbis ob- 



illustrandae antiquitati operam dedit, op- 



probrium factum est, quasi antiqua verba et fig 



o 



Salustio. Hoc ei obiecit Asinius 



Pollio, te^te Suetonio ill. gr 



non temere dictum 



In hac vituperatione 



quod ad Salustium per 



quem Lenaeus Pompeii Magni libertus, qui post patroni 

 mortem docendo se sustentavit et implacabile contra 

 inimicos patroni odium exercuit, sane immodica ira 



monstrosum ac priscorum Catonis 



pt 



•boi 



meru- 



ditissimum furem dixit, Suet. ill. gr. 15. Non differt 

 ab hoc Augusti iudicium teste Suet. Aug. 86 Antonio 

 dictum: « Tuque dubitas Cimberne Anuius an Vera- 

 nius Flaccus imitandi sint tibi? ita ut verbis, quae 

 Crispus Salustius excerpsit ex originibus Catonis uta- 

 ris?B Salustium non solum mores antiquos sed etiam 

 verba prisca amasse satis constat; hunc Ateius dicitur 

 in studiis historicis breviario rerum omnium Romano- 

 rum instruxisse, e quibus quas vellet eligeiTt; inau- 

 ditum vcro esset, si Salustius ipsa prisca verba elegisset, 

 quae pinaces potius Ateii vel glossemata contiuuere. 



Accedit quod iam Suet. I. 1. animadvertit hoc crimen 



148) Do Graece dictis in Salust. opcrib. cl Gerlachii ed. Tol. Ill, 



p. 33r sqq. 



1 



