93 



larve. Flg. 6 stellt die Häutung einer Milbe mit 8 Füssen dar, Fig. 7 zeigt die Bauchseite und Fig. 8 die Rücicenseite einer 

 ausgewachsenen weiblichen Milbe. Fig. 9 und 10 sind Seitenansichten von der Milbe. Fig. 11 giebt die Ansicht des Kopfes 

 von unten gesehen, Fig. 12 dieselbe von oben gesehen bei starker Vergrösserung, Fig 13 veranschaulicht einen Vorderfuss mit 

 der gestielten Haftscheibe und Fig. 14 zwei der auf dem Rücken befindlichen Stacheln. • 



Eine recht gute Abhandlung über die Krätze und die Krätzmilbe, betitelt ,,Mededeelingen over de Scabies en den Acarus 

 Scabiei, door Dr. D. H. van Leeuwen, te Utrecht" erschien im Nederlandsch Lancet Jaargang I, Serie 2% 1845—1846. Diese 

 Abhandlung, in vier Abtheilungen getheilt, giebt in der ersten eine ziemlich ausführliche, bis zum Jahre 1840 reichende Geschichte 

 der Krätzmilbe. Aus dem was Leeuwen über die Kenntniss der Krätzmilbe in Holland mittheilt geht nicht hervor, wie Gerlach 

 pag. 11 seines Werkes angiebt, ,, Leeuwen liefert den Beweis, dass auch bei den holländischen Aerzten die Krätze eine rein 

 locale von den Milben abhängige Pirankheit ist," sondern dieser zeigt, dass nur sehr wenige Aerzte Hollands die Milbe kennen 

 und zu finden wissen. Er sagt hierüber pag. 654, nachdem er FeieVs Ausspruch: ,,Es giebt keine Scabies ohne Milben, sei 

 sie pustulosa, vesiculosa oder papuliformis" angeführt: ,,Dit is ook tegenwoordig de heerschende leer in Frankrijk en Engeland. 

 In ons vaderland hebben nog slechts weinige pathologen, en deze nog zeer zeldzaam den Acarus Scabiei gevonden , en het is 

 daarom natuurlijk, dat de kennis dezer ziekte bij ons niet algemeen tot dazelfde standpunt kon geraken. Onze literatuur over 

 Scabies in verband met den acarus scabiei is hoogst arm; van den acarus bestaat bij ons geen enkele goede afbeelding. 

 Die in Schreuder's Proeve over den Staat der geneesk. Wetensch. in Frankrijk, uitgegeven in 1839 pag. 164, en die welke in 

 het Nederl. Lancet, jaargang 1839—1840 pag. 341 voorkomen, zijn siechte copieen, naar RaspaiVs onvolkomene afbeelding. 

 De interessante mededeelingen, die dezelve vergezellen, hebben niet die belangstelling gevonden, die zij verdienden. De methode, 

 hoe men den acarus vinden moet, werd er in aangegeven, maar kwam niet tot algemeene bekendheid. Mit innig genoegen 

 vermelden wij hier, dat de zoo vroeg overledene Prof. A. C. G. Suerman, gedurende den körten tijd, dien men zijn academisch 

 klinisch onderwijs alhier mögt genieten, meerdere malen bij scabiosi den acarus heeft gevonden en aan zijne discipelen laten 

 zien. Dr. Kerst deelde ons mede hem in het militaire hospitaal alhier ook eenige malen gezien te hebben. Ook in de gasthuizen 

 in Amsterdam vond men hem enkele malen. Doch over het algemeen in Nederland bleef de leer der Scabies diegene, welke 

 zij vroeger geweest was; wel begonnen enkele mannen die humoraal-leer problematisch te vinden ; men vermoedde zelfs, dat de 

 Scabies in Nederland van anderen aard was, dan die buitens lands, even als zoo menige ziekte endemisch gewijzigd kan 

 voorkomen. Het scheen, of in de groote meerderheid der gevallen de acarus niet voorkam." 



Leeuwen führt dann an, dass er seit seiner Rückkehr von Wien, wo er im Privatcursus Hehra's über Hautkrankheiten 

 sich ganz besonders die Art und Weise die Krätzmilbe aufzusuchen anzueignen gesucht, und vielfach geübt hatte, auch bei den 

 ihm durch die Güte des Prof. Suerman zugewiesenen Krätzkranken die Milben aufgefunden habe, und sagt dann: ,,Daar mij 

 nu dit in vele gevallen zoo standvastig en zeker gelukte, meen ik te mögen bestuiten, dat meer dan hoogst waarschijnlijk 

 hetzelfde ook het geval zijn moet met elken scabieusen, en dat met betrekking tot den Acarus Scabiei de Scabies in Nederland 

 volkomen overeenkomt met de Scabies in Duitschland, Frankrijk enz. ; dat er ook bij ons geene Scabies bestaat zonder Acarus 

 scabiei, zij möge pustuleus, vesiculeus, papelvormig of hoedanig ook anders zijn; dat er ook bij ons slechts ^(5ne soort van 

 wäre Scabies bestaat, namelijk de Scabies sarcoptica; dat derzelver oorzaak is de Acarus of Sarcoptes, derzelver natuur eene 

 bloot idiopathische, alleen door den acarus contagieuse, zuikte der huid, derzelver eenige rationele behandeling de opheffing van 

 de acari en derzelver eijertjes onder de huid nedergelegd, zij het door rein mechanische middelen of door vergiftiging, enz. ; dat 

 psorische dyscrasie, repercussie en metastases van hetscabieuse exanthema niet bestaan." 



Die zweite Abtheilung enthält ,,Natuurlijke geschiedenis van den Acarus Scabiei bij den mensch en bij de dieren" 

 worin er zuerst die von Hering gegebene Eintheilung der Krätzmilben aufführt und dann zur Betrachtung des Aufenthaltsortes etc. 

 der Milbe übergeht. Hierüber giebt er Folgendes an: ,,De Sarcoptes hominis van buiteli af, uit kleederen, enz. aangebragt op 

 de huid, boort zieh door de epidermis heen, gaat dan niet dieper, maar graaft zieh nu eenen weg, oppervlakkig, vlak onder de 

 epidermis heen ; dezen weg of loopgraaf noemt men cuniculus, milbengang, mijtgang. 



Even als door den mol de grond, zoo wordt door hem de epidermis opgeworpen tot een dam; deze dam verschijnt 

 dan op die in den naasten omtrek gladde huidoppervlakte als een, hoezeer niet hooge, echter toch zeer goed, zonder gewapend 

 oog, zigtbare verhevene streep; deze streepvormige dam kan korter of longer worden, dit hangt van den acarus en deszelfs 

 levensduur af; eveneens kan hij meerder of minder gebogen verloopen; soms schijnt de dam volkomen regtlijnig; soms is hij 

 ringvormig om den vinger heen; meest is hij ligt kronkelend, in allerlei wonderlijke rigtingen (fig. 5, A). 



Voor dat men deze gangen van den acarus heeft gevonden, is het zoeken naar denzelven te vergeefs; men zoeke de 

 gangen vooreerst slechts allec^n aan de banden en voeten; men vindt ze daar ligt, vooral aan de palmaarzijde. An ^^n der 2 

 uiteinden van den mijtgang ziet men vervolgens eene enkele efflorescentie, meest eene papula of pustula of de overblijfselen er 

 van, als het daar is weggekrabt; deze piek is of dus eeiie pustuleuse verhevenheid, of eene meer of minder met de huid gelijke 

 excoriatie; van dezelve schijnt de mijtgang als 't wäre uit te gaan; en däär is ook werkelijk haar begin, har kopeinde, om met 

 Hebra te spreken (zie k. fig. 5); aan dat kopeind {k) is de acarus het eerst in de huid gedrongen, of heeft er zieh uit zijn eitje 

 ontwikkeld ; en terwijl de heftige irritatie, die het aan dit kopeind to weeg gebragt heeft, aldaar oorzaak van ontsteking geworden 

 is, en een exsudaat, hetwelk meest eene papula of pustula daarstelt, heeft veroorzaakt, welke vroeger of later wordt weggekrabt, 

 de mijt reeds van daar voortgegraven, heeft de epidermis opgeworpen en de streepvormige dam gemaakt, en bevindt zieh dus 

 immer aan het andere uiteinde (fig. 5, s, s, s) hetwelk wij met Hebra het staarteinde noemen zullen. Het spreekt dus van 

 zelf, dat de plaats, waar men den acarus zoeken moet, het staarteinde van den mijtgang is. Aan dit staarteinde (s) kan de 

 mijt eenigen tijd vertoefd hebben en veel gevvoeld ; dan zal men hier eveneens reeds een beginnende exsudatie, een vesikelvorming, 

 kunnen waarnemen; een blaasje met eenig serum gevuld, maakt dann het staarteinde uit (flg. 5, C, ^j; het is ligt verheven en 



24 



