tiolata inlerduin variegata, iuferiora 



niinora. Bracteae deciduae. Calyxstria- 



tus magnus lacini s aristatis. Cor. ca- 



lycem duplo excedit coerulea,violacea, 



aliquando alba. Stirps fragrans odore 



gravi subingrato. Multo oleo aethereo 



et camphora foeta. Yinum principia 



actuosa melius extricat quam aqua : 



ideo infusa vino faciendasunt. Sulviam 



Zloham L. f. sup. 88 Ic Sibt. fl. gr. I 



t. 17 su.spicor varietatem esse omni 



parte minorem et foliis auriculatis, qui 



characteres impares mihi videntur ad 



speciem.vere distinclam constituendara. 



Est tamen magis fragrans et aromalica 



ideoque hac medici prae alia utantur. 



Purgat ulcera mali moris }raecipue a 



decubitu in morbls diutuvuis praeser- 



tim febribus putridis, quibus foventur 



infuso vinoso, optimo successu. Ptia- 



lismo a mercurio celerrimc medetur , 



ut longa experientia edoctus sum. In 



sudoribus copiosis viresque infirmanti- 



bus in ffebribus intermittentibus, ner- 



vosis, putridis, hecticis et in gravium 



morborum convalescentia mira omnino 



Yis ejus est. Extractum vino paratum 



optimum est in reficiendis viribus vi- 



scerum sanguini parando dicatorum 



post diuturnos morijos praesertim fe- 



bres intermittentes, et putridas, scor- 



butum (quo singulari omnino efHcacia 



laxas gingivas comprimit, et pessimum 



halitum oris emendat) amenorrhoeam, 



chlorosim, et hydropem. In hydrope extus fusca, caule asque Spedali soli 



asthenico, qui plerumque talisest, ma- tario, vel caespitoso superne plerum 



gnopere juvat in decocto aquoso-vi- '■"" i^— ^^i^i^-f'^ s^^* r..,\..^^A^ -c^m 



noso: nam urinam etiam ciet praeser- 

 tim si cum baccis juniperi coquatur. 

 Extracto ejus feliciter usus sum in 

 fluore albo mulierum maxime si vul- 

 vam, et vaginam decocto ejus vinoso 

 calido saepe eluat mulier. Quod et 

 optimum in uteri prolapsu est. Ca- 



81 

 gulationes horrendae noctu praecipue 

 vitam miserrimam faciebant. Haec o- 

 mnia decocto vinoso Salviae per octi- 

 duum mane et vesperi poto feliciter 

 omnino sublata sunt. Herba sicca quo- 

 que mammis imposita fuit, In morbis 

 putridiecortici peruviano praeferenda 

 videtur. Perperam medici in morbis 

 curandis negligunt. Colitur in hortis 

 ad usum culinarium, qui frequens est 

 praesertim apud rusticos. Yerum et 

 sponte et copiosa nascitur in collibus 

 aridis et apricis et multo sole percus- 

 sis agri nic. Liquriae, vallis Augustae 

 Praetoriae, vuldensium etc. Quae tunc 

 raagis actuosa est, ideoque prae culta 

 in ofiicinis adhiberi debet. FI. vere , 

 et aest. Stirps praetiosa , et perperam 

 pauci facta. 



2 Foliis hasi cordatis. 



a. Bracteis marcidis aut calijce 



minoribus. 



4 PRATENSIS. S. Foliis cordato ohlon- 

 gis inaequaliter crenutis suhincisis si- 

 nuatisve,rugosis subtus villosis^sum- 

 mis amplexicaulibus , verticillis sub- 

 viscidis, galea fulcata. 



S. Barrelieri. Schkr. hort. mon. fas. 

 5. t. 5. Ic. Blackw. t. 258. Mayrhott 

 fl. mon. t. .3. Plenk 1. c t. 22. Eull. 

 herb. t. 357. Engl. bot. t. 153. Rivin. 

 mon. t. 36. Fuchs. hist. 569. Herbape- 

 retmis hirsuta pilosa pilis plerisque a- 

 pice^glandulosis, radice fusiformi crassa 



que brachiato inferne subundo. Folia 

 subtus pallidiora, radicalia longe pe- 

 tiolata, humi prostrata. Yerticilli sex- 

 flori remoti. Bracteae deciduae inf. ca- 

 lycescoloratos excedunt. Ccr. violaceae 

 purpureaevelalbidae. Stylusruberlon- 

 ge exsertus, stigmatibus inaequalibus. 

 Galea aliquando est abbreviata et sty- 



veat tamen medicus'ne in aegris adhi- lus non longe exsertus: est S. agrestis 



beat qui febri continua (si non putrida L. am. 3, 



est) vel aliqua inflammatione et si oc- 

 cul ta laboraut. Juvat valdopere in aphtis 

 et ulceribus oris etiam venereis. Sunt 

 aegri qui gingivas tumidas, rubras, et 

 dolentes habent, abque ulla suspicione 

 veneris,et dentes cariosos, quibus nullo 

 modo succurri potest nisi fumo foiio- 

 rum Salviae per tistulam attracto, ut 

 Tabaci. Dolores dentium juges et for- 

 tes qui cariem comitantur, nuUa alia 

 etiam ratione auferri possunt. Sed diu- 

 turnus ususcsse debet. In galactirrhoea 

 Salvia etiam utilissimam praesiitit se. 

 Femina erat juvenis, et debilis cui ob 

 dlutius protractam lactationem ubera 

 jugiter stillabant lac, et ventriculi vi- 

 res labefactatae erant, et nervorum di- 

 stentiones, hystericae praesertim strar.- 



399. Quam var. refert ic. 

 Blackv^ . et Bessl. H. cons. Y. o. IX. v. 

 II. f. 3. S. variegata Wald. et Kitaib. 

 videtur etiam var. corollis coeruleis 

 labii inf. lacinia media nivea. W. enum. 

 h. berol. I, 36. Herba foetida ad S. glu- 

 tinosam accedit. Yulgaris in locis col- 

 linis, aridis, et pratis. FI. vere et aest. 

 Boves et equi respuunt illam, oves et 

 caprae comedunt. 



5 VERTiciLLATA. S. Foliis cordatis 

 subsagittatis crenatis basi suhauricu- 

 laiis verticillis multifloris subsecundis 

 calycihus styloque dejlexis. 



Ic. Riv; mon. t. 60. Barrel. ic 199. 

 Poit. et Turp. 1. c. 1. 1. 37. Kniph. orig. 

 YI. t. 79. Clus. pan. t. 578. J. Bahuia. 

 his. 3, 314. Moris. ox. his 3, H, t. 14. 

 f. 29. Huc traheada S. napifolia Jacq' 



