438 



doen zich volgens mijn ondervinding daarin voor als een amorphe 

 massa bestaande uit deeltjes zonder bepaalden vorm. 



Bij gelegenheid van mijn onderzoek over de knolletjes der 

 Papilionaceen had ik aanleiding den celinhoud van de hausto- 

 riën van R h i n a n t h u s en van Melampyrum pratense 

 te onderzoeken. Ik heb daarbij, gelijk gezegd, hetzelfde gezien 

 als K o c h en nog eenige andere zaken ojjgernerkt, welke ik 

 kort wil noemen. 



In de »initiaalcellen" (dat zijn die cellen van het haustoiiura 

 welke in contact zijn met- de weefsels der voedsterpiant) zag 

 ik behalve zeer kleine tweearraige en staafvorrnige bacteroïden, 

 vele levende en zich ten deele snel bewegende bacteriën, welke 

 veel op de Papilionacèenbacillen gelijken. Tevens heb ik tal- 

 looze bacteroïden waargenomen in epidermiscelien en wortelharen 

 van Melarapyrum pratense in het bijzonder in de 

 onmiddellijke nabijheid van jonge wortels, welke door spleten 

 uit de wortelschors naar buiten treden. Te vergeefs heb ik 

 echter gezocht naar bacteriën in deze cellen. 



Het volgende feit schijnt door niemand voor mij te zijn waar- 

 genomen : aan de wortels van Rhinanthus zitten behalve de 

 gewone haustoriën een zeker aantal ronde of langwerpige 

 orgaantjes, welke in hun structuur volkomen met de knolletjes 

 der Papilionaceen overeenstemmen. Deze knolletjes zijn ongeveer 

 1 mM. lang, breed aan den moederwortel vastgehecht, rondom 

 met een kurkhuidje bekleed en volstrekt niet in verbinding met 

 eenig deel eener andere plant of met organische stoffen van den 

 bodera. Aan den top bevindt yich onder de schors een meristeem, 

 waarin de eerste aanleg der bacteroïden gezien kan worden 

 als kleine niet bewegelijke staafjes. In de richting naar de 

 basis gaat dit nieristeem over in het bacteroïdenweefsel, waarin 

 de uiterst kleine bacteroïden voorkomen, welke op die der 

 schorscellen gelijken. In het meristeem en het bacteroïden- 

 weefsel zijn gemakkelijk de eigenaardige slijmdraden waar te 

 nemen, welke bij de celdeeling uit de kei'ntonnen ontstaan en 

 uit gedesorganiseerd protoplasma zijn opgebouwd." 



