stelde vraag te vinden is, zoo blijkt het voldoende, dat het 

 karakter der » folia ovato-cordata" en der » folia ovata" niet in 

 staat is ons terstond op den rechten weg te brengen. 



Even zoo is het gelegen met de termen «acuta" en «acumi- 

 nata" , die door verschillende schrijvers in verschillenden zin 

 gebezigd worden , doch waarvan wij de beteekenis uit de woor- 

 den van Dumortier niet vermogen af te leiden. Het behoeft 

 toch nauwelijks vermeld te worden , dat sommigen, voor de zoo- 

 even genoemde termen , de Hollandsche kort- en langpuntig in 

 de plaats stellen , terwijl anderen ook een kortpuntig blad «fo- 

 lium acuminatum" heeten , indien zijn top slechts boven het 

 snijpunt der in de verbeelding doorgetrokken randen der blad- 

 schijf gelegen is. 



Alleen de mededeeling , dat de bladstelen bij P. o f f i c i n a 1 i s 

 links en rechts over hunne geheele lengte gevleugeld, bij 

 P. affinis enkel aan hun top bladachtig-verbreed zijn , heeft 

 overwegend belang, omdat men zich in de waardeering dezer 

 eigenschappen niet vergissen kan. En , regelen wij onze deter- 

 minatie dan ook naar dit criterium , dan is er geen twijfel , of 

 de door Dr. van der Sande Lacoste gevonden Lim- 

 burgsche Pulmonaria is P. affinis. Eene vergelijking 

 tusschen de Limburgsche exemplaren en die der echte P. offi- 

 cinal i s , bij Leiden , Maarssen en in Friesland verzameld , 

 kunnen U beter dan woorden duidelijk maken , dat er in dit 

 opzicht een zeer in het oog loopend verschil tusschen beide 

 planten is waar te nemen. 



Die zelfde vergelijking zal u echter ook doen zien , dat aan 

 de overige door Dumortier genoemde onderscheidende ken- 

 merken niet veel gewicht te hechten is. Bij P. officinalis, 

 zoowel als bij P. affinis, vinden wij nu eens zuiver ei- en 

 dan weder ei-hartvormige bladen , terwijl ook de voetlobben zeer 

 in duidelijkheid afwisselen , en de bladtoppen der beide soorten , 

 naar het mij voorkomt , al zeer weinig van elkander verschillen. 



Wij lezen bij Dumortier, dat P. affinis in Zuid- 

 Frankrijk op kalkachtigen bodem in bosschen voorkomt , en ook 

 in Duitschland, waar men ze wellicht met P. officinalis 

 verwisselde , gevonden zou kunnen worden. G r e n i e r en 



