50 



ren , dat het zich nit de epidermis van de basis van het re- 

 ceptaculum ontwikkelt , maar niet zoo gemakkelijk is het de 

 geheele vorming van het indusium na te gaan. 



Het neemt zijn oorsprong uit de smalle basis van het re- 

 ceptaculum , neemt dan langzamerhand in omvang toe , om 

 zich ten slotte in slippen te verdeelen. 



Het spreekt van zelf, dat deze toeneming in omvang alleen 

 kan veroorzaakt worden door een eigenaardige celdeeling , die 

 men niet op de doorsnede kan waarnemen. Om het verloop van 

 deze celvorming na te gaan moet men het indusium van de 

 bladvlakte vrij maken en wel van den jongsten toestand af 

 tot aan den volwassenen toe. 



Door vergelijking zou men dan deze celdeelingen kunnen 

 volgen. Dit is evenwel zoo goed als onmogelijk. De meestal 

 nog geheel opgerolde jonge bladeren, zoowel als de gewelfde 

 vorm van het indusium zelf laten dit niet toe. 



Dat deze celdeeling wei'kelijk gecompliceerd is en niet alleen 

 berust op eenvoudige deeling der randcellen in radiale richting, 

 zooals dit bij het nier- en schildvormig indusium het geval 

 is , blijkt uit fig. 12 geteekend naar een stukje van het indu- 

 sium van Cystopteris fragilis var : o b t u s'a. 



Op geheel andere wijze, als wij tot nog toe gezien hebben, 

 ontwikkelt zich het indusium bij de volgende varens. 



Bij al de tot nu toe beschrevene was het indusium steeds 

 een aanhangsel van de epidermis van de ondervlakte van het 

 blad , hetzij dat er eerst een receptaculum werd aangelegd of niet. 



Bij de V a r e n s , waartoe ik nu zal overgaan , ontstaat het 

 indusium aan den rand der bladen of bladslippen. 



Hiertoe behooren niet- alleen die varens, wier indusium met 

 den rand aan het blad bevestigd en alleen van boven geopend 

 is (D a V a 1 1 i a) , maar ook die , waaraan men algemeen een 

 indusium inferum univalve of bivalve toeschrijft, (Dicksonia, 

 Cibotium, Balantium, Hymenophyllum etc.) 

 Oogenschijnlijk wijken deze indusia ver van elkander, vooi^al 

 wat betreft dat van D a v a II i a met het tweekleppig indusium 

 van Balantium. 



