M 



Wat hunne wijze van ontwikkeling aangaat komen zij eclitei' 

 na met elkander overeen. 



Alvorens tot de beschrijving over te gaan is het noodig even 

 stil te staan bij den groei der varenbladen in 't algemeen. 



De bladeren der varens onderscheiden zich namelijk , zoo- 

 als ik bij alle door mij onderzochte varens heb waargenomen, 

 zooal niet in hun vroegste jeugd, dan toch reeds zeer spoedig 

 door een peripherischen groei. De geheele rand van het blad 

 wordt ingenomen door een reeks van gelijkwaardige cellen, die 

 alle twee rijen van segmenten vormen , één naar de boven en 

 één naar de ondervlakte van het blad gekeerd. 



Op de doorsnede is deze wijze van segment vorming gemak- 

 kelijk waar te nemen ; men ziet dan dat de randcel van het 

 blad of topcel van de doorsnede zich telkens door schuine wan- 

 den deelt, beurtelings rechts en links een segment afsnijdende. 

 Zie b. V. fig. 20 waarin a. de top of randcel, 6. het jongste en 

 c. het daaraan onmiddelijk voorafgaand gevormde segment aan- 

 duidt. 



Deze aldus afgesneden segmenten , kunnen zich nu weder 

 verder deelen en deze deeling is bij de verschillende varen- 

 soorten niet dezelfde. De eerste deeling der randcellen naar twee 

 richtingen komt evenwel bij alle door mij onderzochte varens 

 voor. 



Keeren wij nu terug tot de bovengenoemde-var ens, dan zien 

 wij dat de jeugdige fertiele bladeren aan den rand voortgroei- 

 ende , op bepaalde plaatsen van dien rand , en wel daar , waar 

 zich later een sorus vormt, min of meer sterk in dikte toe- 

 nemen. 



In dit verdikte gedeelte van den rand vangt nu de groei aan 

 op twee of drie verschillende plaatsen : aan de beideranden en 

 meestal ook in 't midden. In 't midden vormt zich dan een 

 receptaculum tot aanhechting der sporangia en aan de randen 

 het omhulsel of indusium. 



De ontwikkeling van dit omhulsel is bij de verschillende ge- 

 slachten niet dezelfde, maar toch zijn de laagste en hoogste 

 vormen door tal van overgangen met elkander verbonden. 



