55 



wij nu de ontwikkeling van dit laatste gedeelte met diu van 

 het indusium verum van andere geslachten , hierboven beschre- 

 ven , dan zien wij dat ook dit een eenvoudig trichoom is en dat 

 bij het geslacht A d i a n t u m ook wel degelijk een indusium 

 verum voorkomt. 



Het eerst gevormde bladachtige gedeelte of het zoogenaamde 

 Indusium spurium van P r e s 1 blijkt niets anders te zijn dan 

 het fertiele bladgedeelte , waarin zich ook de nerven voortzetten 

 (zie fig. 23). De sporangia ontwikkelen zich uit de epidermis 

 van de ondervlakte, zonder daarbij evenwel gebonden te zijn 

 aan de nerven , zooals men vroeger meende. F é e meende , dat 

 het fertiele bladgedeelte sterk verdikt was, hetwelk in strijd is 

 met de waarheid , en noemde het een receptaculum. De eenige 

 verandering is dat de epidermiscellen van de bovenvlakte radiaal 

 gestrekt zijn (zie fig. 22). 



Stomata heb ik op het indusium niet gevonden. 



Het geslacht Adiantum bezit dus geen indusium spurium, 

 want het sporangiadragende bladdeel kan niet als indusium 

 worden opgevat. Een indusium verum komt echter bij al de 

 door mij onderzochte soorten voor. 



Ceratodactylis osmundoïdes (I. Sm.) 



Bij Ceratodactylis kan van een indusium spurium 

 evenmin sprake zijn , aangezien het reeds dadelijk blijkt , dat in 

 het opgerolde gedeelte de nerven van het blad verloopen , welke 

 nerven de dragers zijn van de sporangia. 



Het is dus ook hier het fertiele bladgedeelte, hetwelk om- 

 gebogen is. Een indusium verum aan den rand van het fertiele 

 bladdeel komt hier niet voor. (zie fig. 25). 



Ceratodactylis behoort dus tot de varens zonder in- 

 dusium. 



Pteris aquilina. 



Bij Pteris aquilina vindt men de sporangia gerangschikt 

 in eene doorloopende reeks aan den rand van de pinnulae. 

 Zij worden hier overdekt door twee verschillende indusia. Het 



