58 



twee richtingen terwijl deze rand zich nogmaals naar binnen buigt. 



Door verandering der segmentvorming ontstaat nu weder aan 

 den rand een trichoomachtig indusium. 



De ontwikkeling is dus analoog met die van het indusium 

 van Adiantum met dit onderscheid evenwel dat het fertiele 

 bladgedeelte dubbel gebogen is en de fertiele nerven , die bij 

 Adiantum tot aan den rand doorloopen , blijven bij deze 

 varens slechts in het eerst omgebogene gedeelte. Het tweede 

 omgebogene gedeelte (fig. 31 , 32 en 35 b) blijft steriel en kan 

 dus als indusium beschouwd worden , hetwelk bij deze varens 

 dus ten deele bloedachtig en ten deele trichoomachtig van 

 aard is. 



De volwassen toestand bij Doryopteris hastata en bij 

 Lomaria gibba (fig. 32 en 34) geven een geheel ander 

 beeld als de jeugdige toestanden (fig 31 en 33). Dit wordt ver- 

 oorzaakt doordien het bladgedeelte , hetwelk onder het fertiele 

 deel gelegen is (fig. 32 , 33 en 34 d) sterk naar buiten groeit 

 door intercalaire deeling. Hierdoor heeft het den schijn alsof 

 het indusium op de ondervlakte van het blad staat, eengeheel 

 eind van den rand verwijderd , waardoor het zich voordoet als 

 een indusium verum , waarbij nog komt dat het in het geheel 

 geen chlorophyll voert. 



Werkelijk hebben dan ook de meeste schrijvers aan het ge- 

 slacht L o m a r i a een indusium verum toegeschreven. 



Door dit onderzoek meen ik voldoende te hebben aangetoond, 

 dat de onderscheiding van een indusium verum en spurium op 

 geen goeden grondslag berust en niet gerechtvaardigd is. 



Datgene wat men indusium verum noemt blijkt in alle ge- 

 vallen een aanhangsel te zijn van de epidermis , een trichoom 

 en nooit een bladachtig orgaan, analoog aan de bracteae. Verder 

 blijkt dat dit indusium niet alleen op de ondervlakte van de 

 lamina voorkomt , maar ook aan den rand ontstaan kan (D a- 

 vallia, Adiantum enz.) en zelfs uit de bovenvlakte van 

 het blad zijn oorsprong nemen kan (Pteris aquilina), en 

 voorts dat het bij al de door mij onderzochte varens in meer- 

 dere of ïnindere mate voorkomt , ^behalve bij Cibotium, 



