191 



gelcleelen zijn dus al in den top meer of minder scherp ge- 

 scheiden. 



Voor de Sel agin ell eae, die in dit opzicht echter niet 

 uitvoerig zijn onderzocht, wordt aangegeven, dat bij sommige 

 soorten de stengels topcellen hebben; andere zouden daarente- 

 gen groeien ongeveer op de wijze der phanerogamen , ter- 

 wijl weer andere aan den top van eiken stengel meerdere top- 

 cellen zouden doen zien. Deze zoo verschillende opgaven be- 

 paalden mijne keuze tot bestudeering van de vegetatieorganen 

 in het algemeen, en in het bijzonder van topgroei en vertakking 

 van den stengel bij een of meer Selaginellae; hier toch 

 was het zeer waarschijnlijk, dat er van de gezochte overgangen 

 te vinden zouden zijn. Daar van Selaginella Martensii 

 Spr.^ de vegetatieorganen het best bestudeerd waren, voorname- 

 lijk door Pfeffer, zoo was het mijn plan, te beginnen met het 

 bestudeeren van deze soort; hetgeen ik vond week echter veelal 

 zoozeer af van de resultaten, door Pfeffer, Hofmeister en 

 anderen verkregen, dat ik maanden achtereen de vegetatieorganen 

 van deze soort alleen ben blijven onderzoeken. Mijne resultaten 

 schijnen mij toe : niet alleen bij te dragen tot de kennis van 

 de genoemde Selaginella maar tevens van algemeen belang 

 te zijn. 



Volgens Hofmeister en Pfeffer, hebben de takken van 

 Selaginella Martensii steeds een tweezijdige topcel , 

 zoodanig geplaatst, dat de langste as van haar ellipsvormig 

 grondvlak loodrecht staat op het vlak waarin de stengel zich 

 vertakt. Ook ik heb herhaaldelijk zulk een topcel gevonden ; 

 even dikwijls, zoo niet meer, komt echter een driezijdige topcel 

 voor; en dat niet in dezen zin, dat een bepaalde plant of 

 zelfs bepaalde takken driezijdige, en weer andere planten of 

 takken tweezijdige topcellen hebben, maar zóó, dat beide top- 

 celvormen door eigenaardige deelingen in elkander overgaan. De 

 tweezijdige topcel vond ik gewoonlijk geplaatst, zooals door beide 

 genoemde schrijvers wordt aangegeven ; de driezijdige topcel heeft 

 bijna altijd een gelijkbeenigen driehoek tot grondvlak ; de topcel 

 is dan meestal zoo gericht, dat de top van dit driehoekig grond- 



