4 92 



vlak naar voren 1) is gekeerd; echter kenien ook gevallen voor, 

 waarbij die spits naar onder of zijdelings is gewend. Vrij 

 dikwijls doen zich verschillende onregelmatigheden voor in de plaats 

 en opvolging der segmenten ; zoo b. v. ziet men somtijds, bij 

 beide topcel soorten, het laatste en het voorlaatste segment aan 

 dezelfde zijde staan. 



Wat betreft de opvolging van de eerste deelwanden in elk 

 segment, eene opvolging die, zooals hier boven herinnerd is , 

 bij andere kryptogamen volgens buitengewoon vaste regels ge- 

 schiedt, deze kan hier zoowel bij de segmenten van tweezijdige, 

 als bij die van driezijdige topcellen, minstens op drie vei^schil- 

 lende wijzen plaats hebben. 



Het belangrijkst is echter de wijze waarop Selaginella 

 Martensii zich vertakt; zooals voor alle ))Ly c op od iaceae", 

 geldt namelijk tot nog toe ook voor de takken dezer plant de 

 beschouwing, dat zij zich dichotomeeren, en dat vooral, daar 

 Pfeffer beschreven en afgebeeld heeft, hoe hier, in plaats van 

 één, twee » gel ijk waardige topcellen" naast elkaar ontstaan , 

 die dan elk als topcel voor een dichotomietak zouden gaan fun- 

 geeren. Nadat ik een groot aantal gevallen had onderzocht, 

 kan ik verzekeren, dat de vertakkingswijze van Selaginella 

 Martensii, niet den naam van dichotomie mag dragen, hoe 

 uitgestrekt men het begrip «dichotomie" ook nemen wil; de 

 door Pfeffer geleverde teekening, die tot staving van zijn ge- 

 voelen moet diejien, kan evenzeer op andere wijze verklaard 

 worden ; ééns slechts heb ik, als uitzondering, twee jonge zij- 

 takken naast elkaar zien staan op een wijze, die waarschijnlijk 

 op dichotomie wees. Dat er evenwel, in de normale gevallen, 

 van dichotomie hier geen sprake kan zijn, blijkt voldoende uit 

 de volgende korte beschrijving. 



Bij de allerjongste stadiën van zijtakvorming ziet men op 

 eenigen afstand van de topcel eenige cellen zich wat meer dee- 

 len dan de omringende cellen, en tevens zich wat boven deze 



i) De voor- of rugzijde van den stengel is die, waarop de kleine 

 bladen zijn ingeplant; de tegenovergestelde zijde kan men achter- of 

 buikzijde noemen. 



