'41 



leeien keiineu , die zich dezelve met de Portugezen 

 voor hunne zeerooverij ten nutte maakten en zich in 

 1645 reeds verwoestingen op de kusten der Philip- 

 pijnen veroorloofden. Het schijnt echter eenen gerui- 

 men tijd gevorderd te hebben eer de Europeaan 

 meerdere kennis van dit eiland vei'kreeg, waartoe 

 het karakter der noordelijke bewoners , en de schrale 

 voortbrengselen het hunne bijdroegen. De hoofdaan- 

 leiding tot onze meedere kennis bestond in de verhou- 

 ding der bevolking tot die van Java, van dewelke 

 Banjermassing en Pontianak benevens de andere 

 kleine staten, koloniën schijnen te wezen. Wij vinden 

 den grond hiertoe in de onderscheidene gezantschap- 

 pen, die in 1643 en vervolgens van 3anj ej massing 

 en in 1653 van Succadana naar Mataram kwamen. 

 Door deze huldigingen van den Javaanschen vorst, 

 kregen wij langzamerhand , naarmate deze ons hunne 

 regten afstonden , invloed op Borneo's West- en Zuid- 

 kast ; hetzij wij derwaarts door de vorsten toegelaten 

 werden, of (1687) als uitvoerders van den wil hunner 

 leenheeren te Succadana landden. De regenten van 

 Succadana en Banjennassing schijnen het gezag 

 over de West-, Zuid- en Oostkust gevoerd te heb- 

 ben , hoe\N el de Bouginezcn of Macassaren op den 

 laatsten grooten invloed hadden. De afwisselende 

 staat onzer magt of invloed op deze kusten op te ge- 

 ven , is mij nu te moeijelijk , daar ik alleen den oor- 

 sprong van onze kennis van dit uitgestrekte eiland 

 wilde aanwijzen. Langen tijd zijn alleen de kusten 

 bekend geweest en hetgeen men van de binnenlau- 



