64 



dierenrijk, voortplanting door vrijwillige zelfverdeeling, voort- 

 planting door kunstmatige mechanische verdeeling, het weder 

 aangroeien van afgesneden lichaamsdeelen, het genezen van 

 wonden en het in stand blijven van organen, die door het func- 

 tieneeren vernietigd worden, regeneratieprocessen ^). Wat het 

 plantenrijk aangaat, maken sommige schrijvers, naar het mij 

 voorkomt terecht, verschil tusschen i'egeneralie en orgaan- 

 vorming. Ik wensch hen daarin na te volgen en de volgende 

 bladzijden aan deze regeneratie in engeren zin te wijden ; ik 

 wil beginnen met de beide genoemde begrippen nader te om- 

 schrijven. 



Regeneratie heeft plaats wanneer de wond, welke ontstaat 

 bij het verwijderen van eenig lichaamsdeel van een levend 

 organisme, op zoodanige wijze geneest, dat daardoor de oor- 

 spronkelijke vorm die het organisme vóór de beschadiging bezat, 

 weder terugkeert. Van deze eigenlijke regeneratie, 

 waarbij uit de geheele wondvlakte, of uit een gedeelte daarvan, 

 het verlorene — maar ook niet meer dan dit — weder op nieuw 

 ontstaat, moet dan de o r g a a n v o r m i n g, die vaak bij ver- 

 wonding optreedt, wèl onderscheiden worden. Hierbij ontwikkelen 

 zich namelijk, hetzij uit de wondvlakte zelve of uit de nabijheid 

 daarvan, veelal meerdei'e organen die al of niet gelijk zijn aan 

 het weggenomen deel. Maar het is duidelijk dat de eigenlijke 

 regeneratie niets anders is dan een bijzonder geval van de or- 

 gaanvorming. 



Uit het volgend voorbeeld zal het verschil tusschen regene- 

 ratie en orgaanvorming duidelijk worden. 



Verwijdert men voorzichtig een stuk uit de schors van een 

 boomstam gedurende het jaargetijde waarin de diktegroei het 

 snelst is, dan blijft de oppervlakte van het ontbloote hout niet 

 zelden met eene dunne laag cambiumcellen, of de jongste deel- 



1) F. M. Balfour, Handbuch der vergleielienden Embryologie 

 (Duitsch van Vetter), Bd. I, Heft % pag. 327, 1880, Bd. II, Heftl,23ag. 

 32, Jena 1881, bespreekt het verband tusschen regeneratie, generatie- 

 wisseling en knopvorming. 



