70 



worden door nieuwe vervangen, maar deze laatste ontwikkelen 

 zich als zijtakken aan de zenuwstorapen ^). 



De krachten die bij de regeneratie werkzaam zijn, zijn on- 

 bekend. De algemeene toestand waarin het dier verkeert, is 

 hierbij van- grooten invloed, hetgeen o. a. blijkt uit het ver- 

 schillend resultaat der proefnemingen in verschillende jaarge- 

 tijden ^). Belangrijk is het feit, dat er overeenkomst is tus- 

 schen de normale ontwikkelingsgeschiedenis der organen en de 

 wijze waarop zij na amputatie weder aangroeien. Zoo geeft 

 W. Marshall "*) in zijn interessante beschrijving van de levens- 

 wijze van Hydra viridis aan de ontwikkelingstoestanden 

 van het dier, dat zich uit een stuk van de maagzak ontwik- 

 kelt, zelfs overeenkomstige namen als aan de verschillende em- 

 bryonale phasen: »Stücke der Wandung des Polypenschlauches 

 von beliebiger Gestalt und Grösze führen Anfangs auch zuckende 

 Bewegungen aus, kontrahiren sich aber bald dergestalt, dass 

 die Entodermflachen an einander zu liegen kommen *), schein- 

 bar ganz mit einander verschmelzen und sich zu einer von dem 

 sich gleichfalls voUkommen vereinigt habenden Ektoderm um- 

 schlossene Kugel abrunden. Das Stuck stellt einen Pseudem- 

 bryo dar. Nach einiger Zeit streckt sich derselbe, das Ento- 

 derm weicht in der Mitte aus einander und umschlieszt einen 

 centralen Hohlraum: die Pseudoplanula ist fertig, etc." 



J. Carrière heeft dezelfde overtuiging gekregen door zijn 



1) Paste men op de zenuw »regeneratie" de botanische terminologie toe, 

 dan zou men van »orgaanvorming" moeten sj)reken. 



2) Carrière, Die Regeneration bei den Pulmonaten, pag. 22. 



3) Ueber einige Lebenserscheinungen der Süsswasser23olypen unci über 

 eine neue Form von Hydra viridis, Zeitschr. f. Wissensch. Zoölogie. 

 Bd. 37, Heft 4, 1882, pag. 687. 



4) Professor Th. Engelmaun en andere onderzoekers hebben te ver- 

 geefs getracht de omkeeringsproeven met Hydra, die T r e m b l^e y 

 beschrijft, te herhalen : het mislukte steeds het endoderm in een ekto- 

 derm te veranderen, de dieren stierven of keerden zich door contractie 

 weer om. 



