81 



te lijden, dan de bovenvermelde inlandsche mossoorten ; zeker 

 is het, dat de Europesche mossen slechts aan een betrekkelijk 

 gering aantal insektensoorten tot voedsel dienen. Hoe dit nu 

 echter ook wezen moge, zeer zeker berust het regeneratiever- 

 mogen van den mikroskopischen aanleg der koolbladen en 

 van verwonde vegetatiepunten in het algemeen, in geenen deels 

 op adaptatie, hetgeen wel geen verder betoog zal behoeven. 



Hoezeer niet tot ons eigenlijk onderwerp behoorende, mogen 

 hier nog enkele opmerkingen over het loof van lageie planten 

 plaats vinden. 



Minder gemakkelijk dan bij bladmossen, laten zich de ge- 

 volgen van verwonding waarnemen aan het loof der leverraos- 

 sen. Kleine stukjes, welke ik uit den inham aan den top van 

 thalluslappen van Marchantia, Pellia en Fegatella 

 knipte, heb ik echter niet weder zien aangroeien, maar na 

 eenigen tijd op aanmerkelijken afstand van het vegetatiepunt 

 als wonden in den rand van het loof teruggevonden. Ook 

 hier schijnt dus het herstellingsvermogen gering te zijn. 



Naar ik vermoed is bij de veeljarige H }Mn e n o ra y c e t e n 

 met rand en diktegroei, het regeneratievermogen gering en ge- 

 heel beperkt tot den uitersten rand en de aangroeiende opper- 

 vlakte. Daarentegen schijnt uit de meer naar binnen gelegen 

 mycelien van zulke planten, bij verwonding somtijds weei- een 

 nieuwe geheels paddestoel te kunnen ontstaan ; maar het is 

 juister orii in zulke gevallen van orgaanvorming en niet van 

 regeneratie te spreken, hoezeer deze beide begrippen niet scherp 

 gescheiden zijn. 



3, Weefselspanning als oorzaak van het splijten der 

 koolstengels. 



De eerste indruk, dien de gespleten koolstengels op mij maak- 

 ten, lokte een echt vitalistische verklaring uit, die ik hier met 

 een enkel woord wil aanstippen, om daartegenover een andere, 

 meer mechanische verklaringswijze te stellen, waaraan ik op 



6 



