85 



keiijk half cii^kelvormige doorsnede van de gespleten koolsten- 

 gels, later aanneemt ^). De tweede spanning is het gevolg 

 van de neiging van het merg om zich volgens de lengteas 

 van den stengel meer te verlengen, dan de peripherische sten- 

 gelweefsels. Beschouwen wij in de eerste plaats de dwars- 

 spanning. 



Indien de tangentiale groei der stengels zoo groot wordt, 

 dat er een mergholte ontstaat, dan moet blijkbaar de zeer aan- 

 zienlijke weerstand, welke de vaste mergmassa in radiale rich- 

 ting tegen verscheuring biedt, worden overwonnen, en dit geeft 

 aanleiding tot het werkzaam worden van krachten die alle 

 punten van het oppervlak van den stengel naar het middel- 

 punt toetrekken. Zoodra deze krachten niet volkomen gelijk 

 zijn naar alle richtingen die van het middelpunt uitstralen, 

 zal, zooals boven is opgemerkt, de cirkelvormige gedaante van 

 de stengeldoorsnede bij het toenemen in dikte, in het alge- 

 meen in een elliptische figuur moeten veranderen, zoodat de 

 geheele stengel daardoor aan twee zijden wordt afgeplat. Bij 

 verderen diktegroei bestaat de kans, dat de korte as van de 

 ellips minder in lengte blijft toenemen, dan de lange as, en 

 daardoor zullen groefvorraige indeukingen op de afgeplatte 

 kanten van den stengel moeten ontstaan, die ongeveer even- 

 wijdig loopen met de stengelas, en juist aan elkander tegen- 

 overgesteld zijn. Dit geschiedt ook werkelijk, en volgens deze 

 beide groeven springen de stengels open bij de splijting, maar 

 het is duidelijk dat daartoe een aanzienlijke kracht gevorderd 

 wordt, die de twee stengelhelften uiteen tracht te drijven. De 

 oorsprong van deze kracht moet voorzeker in de eerste plaats 

 aan den tot hiertoe beschouwden onevenredig snellen tangen- 

 tiaalgroei worden toegeschreven, maar kan gedeeltelijk ook 

 gezocht worden in het bestaan der tweede spanning, waarvan 



1) Men kan hierbij vergelijken: Sachs, Experimentalphysiologie, 

 1865, Fig. -48^ maar de beschouwingen, die hij daaraan vastknoopt, zijn 

 onhoudbaar. 



