121 



'het diaphragma ; het stukje carton neemt dan de eene helft 

 van het gezichtsveld weg en laat de andere helft vrij. Men 

 neemt nu een zwak objectief, bijv. AA. van Zeiss, en een 

 preparaat , dat niet zeer gemakkelijk is te teekenen , bijv. 

 een dwarse doorsnede door een eenigszins kleincellig weefsel. 

 Men vermindert nu de lichtsterkte in den microscoop zoo lang, 

 totdat men gemakkelijk de omtrekken der cellen in de over- 

 gebleven helft van het veld op wit papier kan teekenen. Hierna 

 schuift men het papier op zij, zor>dat het beeld van het papier 

 uitsluitend op het bedekte deel van het gezichtsveld-beeld valt, 

 en dus de rand van het papier samenvalt met de middellijn, 

 die het bedekte en het onbedekte gezichtsveld vaneen 'scheidt. 

 Men kan dan onmiddellijk de helderheid van de afzonderlijke 

 beelden van het vrije gezichtsveld en van dat van het papier 

 vergelijken, en het blijkt dan steeds, dat het gezichtsveld veel 

 donkerder, en dus o) veel kleiner is dan o>'. 



Aan den anderen kant mag ook de lichtsterkte van het tee- 

 kenvlak met betrekking tot die van het veld niet al te groot 

 ïijn, want dan zou het voorwerp (é -\- (o') niet sterk genoeg 

 bij het vrije veld (o> -\- o>') afsteken, ja zelfs o>' zou zoo groot 

 kunnen zijn met betrekking tot o>, dat het verschil tusschen 

 o> -|- o' en ó ~\- ft)' geheel onmerkbaar bleef. Het voorwerpje 

 zou dan onzichtbaar zijn geworden ^). 



1) Een ieder zal wel hebben opgemerkt dat het bij al onze zintuigen, 

 wanneer een prikkel wordt verhoogd, afhankelijk is van deT3etrekke- 

 lijke waarde van den oorspronkelijken prikkel en de versterking er van, 

 of wij van deze laatste iets zullen bemerken. Is de versterking in ver- 

 houding tot den oorspronkelijken prikkel te gering, dan wordt zij door 

 dezen »overstemd", zooals wij met een beeld;, meer in het bijzonder aan 

 een onzer zinswaarnemingen ontleend, kunnen zeggen. Op zich zelf zou 

 die versterking dan echter zeer goed waarneembaar kunnen zijn. 



Zoo hooren wij 's nachts door de groote stilte, die over het algemeen 

 heerscht, geluiden, die overdag voor ons verloren gaan ; de sterrenhemel, 

 die wij 's nachts helder zien flikkeren, is overdag geheel onzichtbaar voor 

 ons, schoon er geen twijfel is, of de sterren overdag evenveel licht tot 

 ons zenden als 's nachts. Hierop berust ook het gebruik van witte gazen 

 gordijnen voor de ruiten, om de waarnemingen van onbescheiden blikken 



