123 



potloodpunt zien ; slechts wanneer het heldere papier het pre- 

 paraat of een na te teekenen deel onzichtbaar of ondui- 

 delijk maakt , moet men tot de rookglazen zijn toevlucht 

 nemen. 



Men zal het wellicht bevreemdend vinden, dat zoo dikwijls 

 om de teekenpunt gemakkelijk en scherp te zien, de licht- 

 intensiteit van het veld zoo sterk, soms zeer merkbaar ten koste 

 van de scherpte van het beeld, verminderd moet worden. 

 Allicht zal men vragen, waarom moet dan die teekenstift zoo 

 overwegend sterk bij het gezichtsveld afsteken. De verklaring 

 van dit feit, die door het hierna volgende nog duidelijker zal 

 worden, ligt naar mijn overtuiging ten deele hierin, dat, naar- 

 mate de teekenstift sterker bij het veld afsteekt, des te ge- 

 makkelijker de accommodatie-toestand behouden blijft, die ver- 

 eischt wordt, om het potlood scherp te zien. Men zal hier 

 wellicht tegenwerpen, dat die zelfde dienst bewezen zou wor- 

 den door een scherp zichtbaar zijn van het microscopische 

 veld, en dat het dus althans nooit noodig zou wezen, de scherpte 

 van de teekenstift ten koste van die van het voorwerp te ver- 

 hoogen. Dit is echter wel het geval. De verklaring hier- 

 van! is deze, dat men zijn accommodatie zeer veel kan veran- 

 deren, en toch het microscopische voorwerp onveranderd blijven 

 zien, wat hierdoor wordt veroorzaakt, dat de vergrooting van 

 een systeem in de richting van de as zooveel sterker is dan 

 loodrecht er op. Wanneer voorwerp en beeld in hetzelfde me- 

 dium optreden, is de vergrooting evenwijdig aan de optische as 

 (de dieptevergrooting) gelijk aan het kwadraat van de ver- 

 grooting in de richting loodrecht er op. Bij zeer sterke ver- 

 grootingen is daardoor de diepte van het voorwerp, die bij één 

 instelling van den microscoop door middel van accommodatie 

 van hel oog kan worden overzien, bijna nul; het beeld van 

 een uiterst dun laagje in het preparaat wordt dan ten ge- 

 volge van de oververgrooting volgens de as, in die richting zóó 

 uitgestrekt, dat het 't geheele accoramodatiegebied van het 

 oog opvult. Wanneer dat oog, bijv. bij een accommodatie vour 



