181 



zij zich toch zonder uitzondering in de rijen der zij- 

 wortels en komen, wat hun aanhechting en hun ont- 

 wikkelings-geschiedenis betreft, daarmede volkomen 

 overeen. 



Bij sommige individuen van Cirsium arvense vond ik 

 in den bovenoksel van eiken zijwortel een wortelknop staan ; 

 bij andere individuen dezer soort stonden de wortelknoppen ge- 

 heel en al vrij, bij nog andere individuen werden aan denzelfden 

 wortel beide verhoudingen tegelijker tijd aangetroffen. In de af- 

 beelding welke I r m i s c h van de kiemplant geeft ^) ziet men de 

 wortelknoppen reeds op den hoofdwortel, al of niet in verband 

 met de zijwortels. 



Het oogenblik waarop de Cirsiumknoppen worden aangelegd 

 is niet altijd hetzelfde. Geschiedt dit zeer vroegtijdig, dan is 

 daarbij niet alleen het pericambium van den centraalcylinder 

 betrokken maar ook eenige cellagen van de primaire schors 

 nemen deel aan de meristeemvorming. Ontstaan de knoppen 

 uit oudere wortels dan nemen alleen de pericambiuracellen aan 

 de knopvorming deel. De intercellulaire, met bruine gomhars 

 gevulde ruimten tusschen de cellen van de endodermis en de 

 naar buiten daarop volgende cellaag, geven een gemakkelijk 

 middel aan de hand om zich te orienteeren aangaande de lig- 

 ging der meristeemcellen. 



Bij Cirsium arvense blijven de zijwortels met de daarbij 

 behoorende knoppen vaak langdurig in sluimerenden toestand 

 in den moederwortel verscholen ; de plaatsen waar zij zich be- 

 vinden zijn echter gemakkelijk kenbaar aan de kleine kussen- 

 vormige verhevenheden van de primaire schors, waardoor zij 

 overdekt worden. Een lengtedoorsnede van zulk een gezwel, 

 waarbij men den zijwortel en den knop welke in den oksel van 

 dezen zijwortel staat beide treft, behoort tot de interessant- 

 ste morphologische praeparaten, welke ik ken. 



1 ) Beitrag zur NaturgescMchte des Cirsium arvense, unci einiger 

 anderer Distelarten, Taf. 6, Fig. i— 11, Zeitschr. f. d. ges. Naturw. Bd. I, 

 pag. 193, Halle 1853. 



