382 



onttrekkenrie middelen behandeld worden. Gebruikt men che- 

 mische middelen, die niet alleen wateronttrekkend werken, 

 maar ook dieper ingrijpende veranderingen doen tot stand 

 komen, dan treden de fijne druppeltjes uit en vloeien tot een 

 vJoeistofbol samen, terwijl in sommige gevallen het betrokken 

 onderdeel van het protoplasma in ineengeschrompelden toestand 

 zichtbaar blijft. Wanneer deze voorstelling juist is, dan hebben 

 wij in de eigenaardige lichamen van Laurencia dus niets 

 anders te zien dan oleoplasten, die geheel met hun product 

 gevuld zijn, in den zin door de Vries in zijn onlangs ver- 

 schenen verhandeling ^) aan dit woord gehecht. 



Ook mijn onderzoekingen over de kristalloïden der wieren 

 geven aanleiding tot een opmerking in denzelfden geest. Reeds 

 lang was het bekend, dat de meeste kristalloïden door een 

 tegen reagentiën meer resistente laag omgeven zijn en deze 

 werd ook bij de grootere door mij onderzochte soorten gevon- 

 den- Het geval echter van V i d a 1 i a schijnt mij bijzonder 

 leerrijk. Hier toch gelukte het mij te zien hoe de buitenste 

 laag bij inwerking van gedistilleerd water bestaan blijft, ter- 

 wijl de inhoud oplost en het nog vaste gedeelte daarvan als 

 een steeds kleiner wordend bolletje binnen die laag ronddrijft. 



Dit geval schijnt mij nog meer dan alle anderen daarop te 

 wijzen, dat ook hier de buitenste laag niets anders is dan een 

 orgaan van het protoplasma, waaraan de bijzondere functie op- 

 gedragen is de kristalloïden te bereiden en waarop eveneens 

 in het aangehaalde werk gedoeld wordt. 



Wanneer het mij zelf niet vergund mocht zijn de boven- 

 staande meening uit te werken en aan verdei^e ervaring te 

 toetsen, dan hoop ik dat anderen zich opgewekt zullen ge- 

 voelen om de hier slechts kort behandelde onderwerpen nader 

 te onderzoeken. 



Amsterdam. Febr. '86. 



^) Plasmolytische Studiën über die Wand der Vacuolen, Pringsh 

 Jahrb Bd. XVI, Heft IV, p. 491. 



