38 



zijn, als alleen chemische middelen in aanmerking kwamen; 

 Jensen had echter een physisch middel gevonden : in- 

 dompeling van het geweekte graan in heet water. G i 1 1 a y 

 vereenvoudigde zijn methode en vond dat zij ook waarde 

 had als middel tegen een door een Cladospormm-soovt 

 teweeggebrachte ziekte van Gerst. Spreker leerde haar 

 w^aarde kennen tegen de strepenziekte van de Gerst, ver- 

 oorzaakt door Helminthosporium gramineum. De kweeker 

 M a n s h o 1 1 voerde de methode in zijn bedrijf in ; O o r t- 

 w ij n Botjes en spreker werkten haar verder uit voor 

 de toepassing op Gerst en Tarwe. Botjes vond , dat de 

 gerstsoorten onzer zeer vruchtbare polders gevoeliger zijn 

 dan die waarmede Jensen werkte. Het bleek hem 

 verder dat de gevoeligheid van den kiem toeneemt, naar- 

 mate de gerst langer is geweekt. Door spreker werd een 

 coöperatieve uitvoering der methode in de eigenlijke land- 

 bouwpraktijk ingevoerd. Het bleek hem daarbij, dat de 

 warmtegraad, die ter bestrijding van de gerstestuif brand 

 gebruikt wordt, voor het verdelgen van tarwestuif brand 

 onvoldoende is. Door twee jaar experimenteeren is ook 

 voor Tarwe de beste methode gevonden. Haverbrand en 

 een heftig optredende brandziekte (Ustilago bromivora) 

 van Btomus unioloides konden ook door de heetwater- 

 methode afdoende bestreden worden. 



Er is daarbij tevens gebleken, dat de kiemkracht door 

 de heetwaterbehandeling verhoogd schijnt te worden. 

 Oortwijn Botjes vestigde daarop reeds sprekers aan- 

 dacht in 1909. Een dergelijke werking heeft het koper- 

 vitriool, zij het ook zwakker. Is dit een physiologische 

 werking ? Nader onderzoek leerde , dat kiemverwoestende 

 schimmels door de behandeling worden gedood. Deze 

 parasieten zijn bij de officieel vastgestelde methoden van 

 zaadonderzoek op kiemkracht nooit waargenomen, omdat 

 men daarbij de proef niet lang genoeg in observatie 

 houdt. Ritzema Bos was in ons land de eerste, die 



