92 



vlakkig met een aantal helmplanten bezet; maar al die 

 helmplanten schijnen af te stammen van één moederplant, 

 en zijn door vertikale en horizontale stengels verbonden, 

 die den heuvel in alle richtingen doorstrengelen en daar- 

 door stevig bevestigen. Met deze inrichting is het ontstaan 

 der horizontale stengels uit uitloopers beter te vereenigen 

 dan die uit blootgewaaide neergeslagen vertikale stengels. 



In de literatuur vindt men wel dat heuvels in het stuif- 

 terrein allereerst ontstaan als Corynephorus-canescens en 

 Festuca ovina heuveltjes; dat, wanneer deze door het 

 opgroeien der planten en door eventueele combinatie, wat 

 hooger zijn geworden, de helm hun rol komt overnemen 

 en van den kleinen een grooten heuvel maakt (natuurlijk 

 wanneer de wind voldoende zand toevoert). Maar nergens 

 is door mij zoo'n overgang waargenomen, waar jonge 

 helmplantjes op een Corynephorus heuveltje waren ont- 

 kiemd; en dat ware toch noodig. Mij schijnt het toe dat 

 die Corynephorus heuveltjes van voorbijgaanden aard zijn 

 en niet dan misschien door toevallige omstandigheden tot 

 hooge heuvels worden. 



Kiemplanten van helm vindt men nu en dan, maar toch 

 weinig; de meeste schijnen te vergaan. Verder vindt men 

 soms, maar ook niet veel, jonge planten in de vlakte, van 

 een paar jaar oud, die blijkbaar al tegen opstuiving opge- 

 groeid zijn (zoo'n vlakte wordt geleidelijk hooger, en de 

 mate van verhooging kan men aan helmplanten waarnemen). 

 De jonge planten vertoonden meestal geen uitloopers en 

 geen of weinig vertikale vertakking. 



Daarentegen gaven helmplanten op plaatsen waar het 

 blijkbaar niet stoof, dikwijls een bizondere ontwikkeling te 

 zien in aantal vertikale scheuten en van uitloopers; zoodat 

 een dichte massa van planten was ontstaan met uitloopers 

 naar alle zijden. Wanneer zulk een helmgroep een periode 

 van overstuiving krijgt is alles aanwezig om spoedig een 



