160 



sterk samengetrokken, soms slechts een samengesteld kluwen 

 vormend. (Rchb. Ie. 363.); of de onderste takken zijn 

 langer en dragen aan den top de aartjes tot kluwens 

 opééngehoopt; aartjes meest violet gekleurd. Onderste 

 kelkkafje l-nervig, 't bovenste meest 2- of 3-nervig met 

 aan de naar voren gekeerde zijde tusschen zijnerf en rand 

 een plek groen of paars. Kroonkafjes kortharig, zeldzamer 

 ruw, op den rug botsteluormig gewimperd met haartjes 

 die ongeveer even lang zijn als de kafjes breed zijn. 

 Eerste kroonkafje van het aartje met den naald 6 mM. 

 lang. Helmknoppen violet). 



II. lobatum. 



{Dact. glomerata y lobata Marsson, Lange, Prahl.) 

 Losse zoden vormend, donkergroen, tot meer dan 1 M. 

 hoog met opstijgende stengels (de scheuten vormen in den 

 herfst vele adventiefwortels, geraken in den winter onder 

 de oppervlakte en de verweerde veelknoopige resten vormen 

 het volgende jaar doode aanhangsels van de nieuwe zode. 

 Uitloopers komen nooit voor.) Bladscheeden afstaand 

 behaard, zeldzamer kaal. Bladspriet tot meer dan 30 cM. 

 lang. Pluim los, aan hooge halmen knikkend, onderste 

 takken meest 2 of 3 bijeen en dikwijls zoo dicht bij elkan- 

 der, dat heele bundels zijtakken ontstaan. Gewricht aan de 

 basis der zijtakken duidelijk ontwikkeld. Kluwens 12 mM. 

 lang en 4 mM. breed, witachtig groen. Aartjes 3- tot 

 4-bloemig. Onderste kelkkafje l-nervig, zelden 2-nervig. 

 Bovenste kelkkafje meest 2- of 3-nervig, slechts langs de 

 nerven groen, overigens vliezig. Kafjes slechts op de kiel 

 fijn ruw, zonder lange wimpers, overigens glad. Eerste 

 kroonkafje van het aartje 4,5 — 5 mM. lang, ongenaaid; 

 meest stekelpuntig. Helmknoppen geel. 



Gaan wij nu onze exemplaren na, dan hebben wij slechts 

 2 maal planten gezien, die aan de beschrijving der onder- 

 soort I ciliatum beantwoorden, nl. uit Z.-Limburg (leg. 

 A. d e W ever) en uit Wormerveer, beide van kalkrijke 



