192 



door de uitstaande naalden l^l^ — 3 cM. breed. Bladen 

 met vlakke 6 — 8 mM. (tot 2 cM.) breede, tot meer dan 

 2 dM. lange schijf beiderzijds ruw. Scheeden glad. Aartjes 

 zonder naalden tot 2 cM. lang meest 3 bijeen, de onderste 

 2 bijeen, -kelkkafjes een 27, cM. lange naald aan de voet 

 slechts weinig verbreed, kroonkafjes ±12 mM. lang lan- 

 cetvormig met naar buiten gebogen tot 3 Va cM. lange 

 na^ld, vooral op de nerven ruw behaard. In Noord- 

 Amerika voorkomend van Nova Scotia tot Manitoba en 

 zuidwaarts. In Duitschland aangevoerd o. a. bij Urach. 

 (Württemberg.) 



14. Neottia Nidus avis Rich. [j. glandulosa Beek. 

 Fl. V. Nied. Oest. I. 217. Deze rijk met bruine klieren 

 bezette variëteit vond ik het eerst aan mijn exemplaren 

 uit Bergen (N.H.), terwijl die uit Z. -Limburg kaal waren, 

 dus tot de type gerekend moeten worden. Het materiaal 

 van de Ned. Bot. Ver. doorziende, constateerde ik, dat 

 ook het ex. Bergen Juni 1879 leg. H. Gildemeester Jr. 

 tot den vorm glandulosa behoort, die evenwel ook in 

 Zuid Limburg voorkomt blijkens de ex. Vaals Juni 1866 

 leg. Hugo de Vries en Gulpen en op de St. Pieters- 

 berg Juli 1885 leg. Goethart en Kobus; van de beide 

 ex. Stockem 10 Juni 1896 leg. Goethart behoort er één 

 tot glandulosa, ten slotte Geleenderberg 19 Juni 1900 leg, 

 V(uyck), alle overige Zuid-Limburgsche exemplaren be- 

 hooren tot de type. Ook die in de Herbaria H e n r a r d, 

 Jansen en Wachter en de Wever zijn alle geheel 

 of bijna zonder klieren. Dit voorjaar 1916 had ik slechts 

 kort gelegenheid in Bergen's duinen rond te zien, alle 

 exemplaren die ik in ongeveer een uur ontmoette waren 

 sterk bruin beklierd. In Zuid-Limburg verzamelden wij 

 op den Trichterberg bij Gronsveld exemplaren die eenigs- 

 zins beklierd waren, maar véél minder sterk als de vorm 

 (S, glandulosa; ook waren de weinige, kleine klieren kleur- 

 loos, bij gedroogd materiaal nauwelijks meer te zien, zij 



