149 



vorm optreedt. Wij vonden daar geen enkel exemplaar 

 met dunnen stengelvoet. Maar nauwelijks slaat men een 

 weg in, die tusschen de polders voert, of de tuberosa- 

 vorm verdwijnt en men treft weer den normalen vorm in 

 massa langs wegen en in de weiden aan. 



In verband met 't hierboven aangevoerde, brengen wij 

 de verschillende vormen tot 2 groepen (rassen). 



I. vulgaris Fries, waarbij de onderste stengelleden dun 

 gebleven zijn. 



II. tuberosa Aschs. (pro var.) waarbij de onderste sten- 

 gelleden knolvormig gezwollen zijn. 



Gaan wij nu achtereenvolgens bij beide groepen de 

 kenmerken na, waarin A. elatior varieert. Als regel zijn 

 bij ras I de scheeden der onderste bladen kaal en glanzend ; 

 vormen met ruw behaarde onderste scheeden zijn bekend 

 als f. hirsuta Aschs. en nog slechts enkele malen in ons 

 land aangetroffen {Schiedam 1904 J. en W., Gorinchem 

 1911 Henr., Bergen 1916 Kloos). Daarentegen treft men 

 deze ruw behaarde scheeden meestal aan bij ras II, 

 waarbij dan tevens optreedt een fluweelachtige beharing 

 der onderste knoopen. Als tusschenvorm moet men 

 beschouwen exemplaren, die alleen behaarde knoopen ver- 

 toonen (/3 nodis villosis Sickmann. Enumeratio). Wij 

 vonden wel planten met behaarde knoopen en kale 

 scheeden maar niet omgekeerd. Slechts een enkele maal 

 vonden wij planten van dit ras. waarbij alle scheeden en 

 knoopen kaal waren (fm. glabra). — De bladspriet wordt 

 tot 10 mM. breed en is van onder sterker, van boven 

 zwakker ruw en heldergroen gekleurd. Beek onderscheidt 

 deze planten als var. virens, terwijl hij planten met zee- 

 groene smalle (tot 5 mM.) stijve bladen als var. glauca 

 beschrijft (Beek Fl. N. O. pag. 72). De eerste naam moet 

 o. i. vervallen, daar ze een eigenschap vermeldt die tot de 

 type der plant behoort. De 2e variëteit wordt door A. 

 et G. in hun Synopsis pag. 230 slechts als een vorm 



