153 



die van de onderste bloem gelijkt. Deze variatie treedt 

 zoowel bij ras I als bij ras II op, terwijl cultuurproeven 

 bewezen hebben, dat ze inderdaad constant is. Nu is ze 

 door Petermann beschreven als var. biacistata, waarschijnlijk 

 slechts voor vormen met niet knolvormigen stengelvoet. 

 Wij stellen echter voor denzelfden naam te bezigen voor 

 planten met 2 naalden en tot ras II behoorende. Wij 

 vonden ze vrij talrijk te Santpoort. De spil van het aartje 

 is onder iedere bloem van een krans stijve witte haartjes 

 voorzien. Deze haren zetten zich langs den rugnerf van 

 het kroonkafje der bovenste bloem gewoonlijk een weinig 

 voort. Geheel kale bloemen zijn, zooals wij reeds opmerkten 

 zeldzaam evenals aartjes, waarbij de kroonkafjes der beide 

 bloemen (dus vooral op de onderste letten) meer of minder 

 lang behaard zijn. Deze zijn van het ras I beschreven als 

 var. pilifera Beek. Wij namen ze ook bij ras II waar. 

 Hiermede zijn alle door ons waargenomen variaties be- 

 schreven. Doch wij moeten opmerken, dat ze bij beide 

 rassen in allerlei combinatie's kunnen optreden. Zoo stelt 

 fig. 3 een aartje voor, dat tegelijkertijd 2 naalden en 2 

 behaarde bloemen bezit. 



Resumeerende komen wij tot het volgende overzicht. 



I. vulgaris Fries 



onderste stengelleden dun, niet knolvormig gezwollen 

 scheeden meest glad en kaal 



fm. subhirsuta Aschs. onderste scheeden ruw behaard, 

 knoopen meest behaard. 



fm. glauca. Beek bladen zeegroen, smal en stijf. 



var. hermaphtodita Lange 2 — 3 bloemige aartjes; alle 

 bloemen tweeslachtig. 



II. tuberosa Aschs, 



onderste stengelleden knolvormig gezwollen; onderste 

 scheeden en knoopen meest behaard. 



fm. glabra fm. nov. onderste scheeden en knoopen kaal. 

 Bovendien valt van beide rassen te onderscheiden: 



