159 



in Phi. nodosa bulbosa racemus longissimus 



arista dimidio et ultra brevior quam in afflnibus et fere ut 

 in Ph. aspero. 



Verder verwijzen Aschers en Grbn. nog naar Visiani's 

 Fl. Dalmatica. Men vindt daar op pag. 63: 



P. spica cylindrica basi attenuata, flosculis oblongis 

 carina ciliatis, inferioribus abortivus, glumis truncatis bre- 

 vissime cuspidatis, culmo adscendente, radice perenni nodosa. 



Uit deze beschrijving is reeds te zien, (wat Visiani zelf 

 trouwen in het Supplement op zijn flora opmerkt) dat de 

 door De Candolle als soort beschreven Phl Bertolonii, 

 zeer nauw verwant is met Phl. ptaiense of nog beter, 

 slechts een variëteit is van de laatste soort, vgl. „Species 

 Phleo nodoso L. admodum affinis, et forsan sola aristavum 

 btevitate et spica basi attenuata distincta. 



Reeds Parlatore (Fl. Ital. I 81) heeft deze soort geheel 

 ingetrokken, ze zelfs niet eens als variëteit onderscheiden, 

 waarin hij volgens Hackel beslist verkeerd deed, daar in 

 ieder geval de Z. Europeesche exemplaren een goede 

 variëteit voorstellen (wellicht een subspecies). Er dient dan 

 bij de in A. et G. opgegeven kenmerken bijgevoegd te 

 worden: aarpluim naat den voet toe versmald, onderste 

 aartjes rudimentair ontwikkeld. 



Nu vertoonen de genoemde exemplaren alle de bijzonder 

 kleine, kort genaaide aartjes en de slechts weinig opge- 

 zwollen stengelvoet. De dichte smalle aarpluim is bij de 

 exemplaren uit Hoek van Holland (Herb. J. v. W. 3280) 

 inderdaad naar beneden versmald, terwijl dan de onderste 

 aartjes rudimentair ontwikkeld zijn. Ditzelfde verschijnsel 

 vertoonen ook de exemplaren uit Bloemendaal (13545) en 

 de meeste der Haagsche exemplaren (13659^ — 15). Daaren- 

 tegen is N". 3280 aan de basis sterk vertakt met stijf 

 rechtopstaande gladde stengels en stijve (na het drogen 

 iets ingerolde) bladen. De exemplaren uit 's-Gravenhage 

 echter zijn onvertakt; elk exemplaar vertoont maar een 



