61 



hoeveelheden latex te werken, ongeveer 15 ccm, omdat alleen 

 een bepaling met behulp van een thermometer van Beckmann 

 mogelijk w^as. Hierdoor geeft de bepaalde vriespuntsverlaging 

 niet den toestand weer op de plaats, waar de snede werd aan- 

 gebracht, daar die groote hoeveelheid latex ook van een uit- 

 gestrekt complex van melksapbanen afkomstig moet zijn. Dat 

 er in de tropische warmte gemakkelijk verdamping tijdens het 

 opvangen kan plaats hebben, spreekt van zelf. Dit werd echter 

 zooveel mogelijk voorkomen door de tapsnede voor direct zon- 

 licht te beschermen, en de latex in lange, van onderen verwijde 

 buizen op te vangen. 



Door bij verschillende boomen op bepaalde tijden de vnes- 

 puntsverlaging van de uittredende latex te bepalen, kon worden 

 vastgesteld, dat deze en dus ook de osmotische waarde van het 

 melksap vrij constant was voor eenzelfden boom, mits steeds 

 op dezelfde wijze werd geëxperimenteerd. Er traden echter 

 duidelijke verschillen op m het melksap afkomstig van ver- 

 schillende boomen ; die verschillen werden m twee opeenvolgende 

 jaren geconstateerd. Bij eiken boom trad m de maanden, waarin 

 de rui plaats vond, een verhooging van de osmotische waarde op, 

 die bij het kaal staan van de boomen weer eenigzins terugging en 

 daarna weer toenam, totdat bij het invallen van de regens in 

 het midden van October dezelfde waarde als in Mei weer bereikt 

 werd. 



De osmotische waarde bleek, zooals ook theoretisch te ver- 

 wachten is, binnen zekere grenzen onafhankelijk te zijn van de 

 concentratie van de vaste stof, die in het melksap aanwezig is. 

 Of dit in alle gevallen geldend is kan nog niet met zekerheid 

 worden vastgesteld. Wordt toch sterk getapt en abnormaal veel 

 latex onttrokken, waardoor een sterk verdunde concentratie 

 van de latex verkregen wordt, dan gaat hiermee ook een lage 

 osmotische waarde gepaard. Zoo was bij een dergelijke proef, 

 waarbij een boom extra zwaar was aangetapt, de concentratie 

 van de vaste stof verminderd van 45,1 % tot 17,3%, terwijl de 

 osmotische waarde was gedaald van 8,4 Atmospheer tot 6. 



