In de zeeduinen had de zandbodem een gehalte van 1 ,75 — 

 3,25% CaCOs, in de Westduinen aan de grens van den West- 

 Nieuwlandschen polder 0,85%; in de Oostduinen + 0,07 %, 

 in de Middelduinen neemt het gehalte naar den Ouden Nieuw- 

 landschen polder gaande toe van 0,07% tot +1%. In het Land 

 van Diepenhorst schommelde op ver uit elkaar gelegen plaatsen 

 het gehalte steeds tusschen 0,015% en 0,02%. 



Het ijzergehalte was in de zeeduinen ongeveer de helft van 

 dat in het Land van Diepenhorst (0,30%). 



Het kalium- en natriumgehalte samengenomen, bedroeg in 

 het Land van Diepenhorst 0,06%, in de Middelduinen 0,08%.^) 



Deze uitkomst leert dus, dat de meer of minder roodachtige 

 zandlaag van het Land van Diepenhorst altijd kalkarmer is, dan 

 de laag in de Middel-, West- en Oostduinen, die naar de zeezijde 

 toe kalkr Ijker worden, maar toch tot de kalkarme duinen volgens 

 Jeswiets indeelmg (1. c.) gerekend moeten worden. 



Scleranthus perennis bv. die de zeeduinen mijdt,-maar in de 

 Middelduinen voorkomt, schijnt dus minder gevoelig, dan 

 Sarothamnus, Calluna en Erica, die alleen het Land van Diepen- 

 horst bewonen. Dit zijn alle drie planten met min of meer 

 xerophytischen bouw, terwijl anders juist de kalkmmnende plan- 

 tenformatie der bergstreken meer xerophytisch is dan de kalk- 

 mijdende. 



Het ingewikkelde vraagstuk der kalkmijdende en kalk- 

 mmnende planten is nog volstrekt niet opgelost en heeft aan- 

 leiding gegeven tot een uitgebreide literatuur, waarvan hier 

 slechts de hoofdzaken genoemd kunnen worden. Ons geval biedt 

 echter het voordeel, dat enkele factoren, die anders een groote 

 rol spelen, hier te elimineeren zijn. Speciaal heeft dit betrekking 

 op physische factoren als bodemstructuur, korrelgrootte, water- 



^) Kalium en natrium tezamen werden aldus bepaald: Nadat in de vloeistof 

 alle Ca was neergeslagen werd een bepaald deel van 't filtraat ingedampt, 

 daarna voorzichtig gegloeid tot alle Ammoniumverbmdingen vervluchtigd 

 waren. De rest was Kalium en Natrium, daar Magnesium, zooals controle- 

 proeven leerden, slechts in sporen aanwezig was. 



