89 



houdendheid en vatbaarheid voor verwarming door de zon- 

 bestraling. Onderzoekingen van Thurman^), later van Gr. 

 Kraus^) hebben de groote beteekenis van deze factoren vooral 

 voor de bergstreken in 't licht gesteld. Zoo is 't te verklaren, dat 

 een plant hier kalkmijdend, daar niet-kalkmijdend zijn kan. 

 Concurrentie tusschen twee verschillende soorten kan hierbij 

 ook van invloed zijn, zooals 't bekende voorbeeld van Naegeli 

 voor Achillea moschata en A. atrata laat zien. Hier op Goeree is 

 echter van deze factoren geen sprake. De bodem is in beide 

 terreinen zand van nagenoeg gelijke korrelgrootte, met zeer 

 weinig humus; hij wordt bi] zonbestraling op overeenkomstige 

 plaatsen even sterk verwarmd en toch is de flora verschillend. 



Ook de concentratie van het bodemwater kan hier moeilijk 

 de beslissende factor zijn, ofschoon in het algemeen gesproken 

 Gola's^) classificatie, die speciaal den nadruk legt op de tegen- 

 stelling tusschen colloïdale en niet-colloïdale bestanddeelen van 

 den bodem en op de concentratie van de zouten in het bodem- 

 water, veel aantrekkelijks heeft. De xerophytische brem zoekt de 

 droge plaatsen van het Land van Diepenhorst, mijdt daarentegen 

 zoowel de droge als de vochtiger terreinen der Middel duinen. 

 Beide bodemsoorten waren, zooals bij proefneming bleek, perge- 

 loïd volgens Gola's classificatie, dus met zeer lage zoutconcentratie. 



Het ligt dus voor de hand, dat andere edaphische factoren 

 hier van beteekenis zijn en daarbij wil ik het volgende opmerken. 



1 ". dat zoowel de kalkmijdende als de kalkminnende planten 

 calcium bevatten en noodig hebben. Ook uit een weinig kalk 

 bevattenden bodem kan een plant groote hoeveelheden opnemen.*) 

 Het kalkgehalte der kalkmijdende planten is echter in de meeste 

 gevallen zeer gering, zooals op eenvoudige wijze blijkt met een 



^) Thurman, Essai de phytostatique appliqué a la chame du Jura 1849. 



^) Gr. Kraus, Boden und Klima auf kleinstem Raum. 1911. 



^) G. Gola, Saggio di una teoria osmotica del edafismo. Ann. d. Bot. VIII. 

 1910. 



■*) Casianea cesca heeft op diluvial en grond met kalkgehalte 0,3 °/o. m de 

 bladasch 45%, in de houtasch 73°/o Ca. 



