90 



reactie van Molisch'^), waarbij de kalk wordt aangetoond in den 

 vorm van het dubbelzout Gaylussiet. Kalkarme planten, zooals 

 de meeste hoogveenplanten en ook de brem, geven een zeer 

 zwakke reactie. Quantitatieve bepalmgen van de brem gaven 

 mij een aschgehalte van 1 ,6% dei droge stof der totale plant. 

 Het kalkgehalte van de asch was 3,5%, dus 0,5 promille van het 

 drooggewicht. Al is dan ook het aschgehalte van een plant en 

 eveneens de hoeveelheid kalk in de asch, sterk verschillend 

 naar gelang van de standplaats, toch is dit wel een zeer sterk 

 sprekend verschil met Trifolium pratense, die ook in de Middel- 

 duinen voorkomt, waar het kalkgehalte op drooggewicht be- 

 rekend 2,5%, dus + 50 X zooveel bedraagt. 



2." Wil ik er den nadruk op leggen, dat CaCOs in vele gevallen 

 een schadelijken invloed op de kalkmijdende planten uitoefent. 

 Voor de mycotrophen als Calluna en Erica is dit bekend genoeg, 

 maar misschien uit den invloed der Ca zouten op de mycorrhiza 

 te verklaren. Hier wil ik liever, daar de stofwisseling dezer 

 mycotrophen nog zoo weinig bekend is, de aandacht vestigen op 

 de brem,^) 



Proeven van Massart 1. c. te Coxyde verricht, toonden de 

 schadelijkheid van denkalkrijken bodem der jonge zeeduinen voor 

 de brem aan, zonder dat echter nauwkeurig bleek, waarin die 

 schadelijke werking bestond. Voor Sphagnum spec, staat het geval 

 gunstiger, daar leerden proeven van PauP), dat reeds op- 

 lossingen van 0,01 — 0,03% CaCOs voor deze planten schadelijk 

 zijn, terwijl zij voor CaSOé oplossingen veel minder gevoelig 

 zijn. In dat geval kan dus moeilijk de schadelijke werking der 

 Calcium-ionen als zoodanig de hoofdrol spelen. 



^) H. Molisch, Beitrage zur Mikrochemle der Pflanze. Ber. d. d. bot. Ges. 

 1916. 



^) Invloed van den kalkrijkeren bodem op de wortelknolletjes en dus de N- 

 opname lijkt onwaarschijnlijk, zooals ookHiltner heeft gevonden. Andere 

 Papilionaceeën hebben ook in Middelduinen wortelknolletjes; in beide ge- 

 vallen Is er ook stikstof bemesting door het weidende vee. 



3) Paul, Mltt. kgl. bayr. Moorkulturanstalt. 1908. 



