178 



het veelvuldig voorkomen van „maaivormen" d. i. van exem- 

 plaren, waarvan bi] den maai, door het grazen van vee, of op 

 andere wijze, de hoofdstengel is afgesneden en daardoor de 

 zijtakken abnormaal sterk ontwikkeld zijn. Zulke planten 

 nemen vaak het serotina-type aan, wat de vertakking en de schut- 

 bladen betreft, maar de intercalaire bladen 'ontbreken meestal. 



Volgens Schultz en Hegi zou de vroegbloeiende vorm 

 het akkerras en de laatbloeiende het weideras zijn. Dit komt 

 evenwel in zooverre althans voor ons land niet uit, dat wi] in 

 den voorzomer langs dijken en wegen en o. a. zeer vaak in de 

 duinen, waar dus van akkerland geen sprake is, zeer gepronon- 

 ceerde vroeg-vormen vinden. Daarentegen is het wel waar, dat 

 later in het jaar, b. v. in Augustus bloeiende planten in de graan- 

 akkers nog steeds uitgesproken vroeg-typen zijn, terwijl weide- 

 en dijkplanten dan reeds veel meer tot het serotma-type neigen. 

 Zoo bevinden zich in Herb. DeWever 4 exemplaren, ver- 

 zameld op 12 September 1906 te Houthem, waarvan er twee 

 geheel het vroege-, twee veel meer het serotina-type vertoonen. 

 Ook waren de twee eerste, zooals dat bij den zomervorm 

 vaak voorkomt, veel donkerder geworden bij het drogen, dan 

 de beide andere. Naar aanleiding van deze planten schreef ik 

 aan DeWever, dat het haast niet te gelooven was, dat deze 

 4 planten tegelijk verzameld en gedroogd waren, waarop hij 

 mij antwoordde, dat dit toch zeer beslist het geval was, maar 

 dat de twee donkere m een graanakker, de andere op den gras- 

 rand er naast groeiden. Bij de opsomming der mij bekend ge- 

 worden vindplaatsen heb ik om al deze redenen alleen die 

 exemplaren tot var. serotina Franch. gebracht, die zeer 

 duidelijk de bovengenoemde eigenschappen dier variëteit (?) 

 vertoonen, terwijl meer twijfelachtige exemplaren, en ook alle 

 maaivormen bij de soort zijn ondergebracht. 



Zoowel bij den zomervorm als bij den herfstvorm komen, 

 vrij zeldzaam, planten voor met vuilwitte bloemen. (Bij het 

 drogen gaat van het kleur-verschil veel verloren, vooral als de 

 herbarium-exemplaren ouder worden.) Zij worden in onze 



