192 



matura calycem aequans vel (saepius) superans, emargmata, 

 margine longe ciliata, ceterum pilosa vel glabra. 



Blütezeit: August bis Oktober. 



Verbreitung: Mittel-, N.-, O.-Frankreich, Belgien, Schweiz 

 (blofi im Bereiche des Jura), Elsafi, Baden, Württemberg, 

 N.-Bayern, Pfalz, Rheinlande, Hessen, Westfalen, Braunschweig, 

 Hannover, Thüringen, Sachsen, Schlesien, N.W.-Böhmen, 

 Danemark, England, Irland, Schottland, Norwegen."^) 



Hoewel V. Wettstein Nederland niet noemt, teekent hij 

 toch de grens van het verspreidingsgebied van E. nemorosa over 

 ons land, en wel een lijn, die ongeveer van Haarlem naar Enk- 

 huizen en van Stavoren naar Dokkum loopt. Ten N.W. van 

 die lijn zou E. nemorosa dan niet voor mogen komen. Het zal 

 waarschijnlijk de bedoeling geweest zijn, deze grenslijn zoo te 

 trekken, dat Scheveningen buiten het gebied van E. nemorosa 

 viel en wel om de volgende reden. E. nemorosa en E. curta zijn 

 twee soorten, die elkaar geographisch uitsluiten. Eén van de 

 twecNederlandsche Euphrasia 's, die v. Wettstein gezien heeft 

 (het buitenland is blijkbaar buitengewoon rijk van Hollandsch 

 materiaal voorzien!) is een exemplaar van E. curta, verzameld 

 door Hart sen bij Scheveningen. 



Scheveningen moest dus binnen de grens van E. curta, dus 

 buiten die van E. nemorosa vallen. Ik kom op deze grens- 

 kwestie bij de bespreking van E. curta nog terug, maar meen 

 toch hier even te mogen opmerken, dat het trekken van een 

 grenslijn op grond van zoo spaarzame gegevens een stoutmoedige 

 onderneming schijnt. Uit onderstaande lijst van het aanwezige 

 Hollandsche materiaal kan blijken in hoeverre de grenslijn 

 houdbaar is. Intusschen is E. nemorosa evenals E. stricta in 

 ons land zeer algemeen. Stelt men de kenmerken dezer 

 beide soorten tegenover elkaar, dan vindt men: 



1) V. Wettstein I.e. p. 118-120. 



