74 



ondernemingen zelf, onder leiding van het Proefstation aangelegd. 

 Bij de reorganisatie van 't Proefstation te Pasoeroean waren reeds 

 meer dan 1000 proeven genomen, maar over geen der cultuur- 

 kwesties, die op de ondernemingen m onderzoek waren, konden 

 vaststaande conclusies gegeven worden. De liefhebberij in het nemen 

 van vakkenproeven en het vertrouwen m de methode begon dan 

 ook aanzienlijk te verflauwen. In de meeste culturen op Java verkeert 

 men nog in dit stadium van onderzoek. In de suikercultuur konden 

 deze moeilijkheden overwonnen worden, doordat op de onderne- 

 mingen voldoende geschoold personeel aanwezig is om het aantal 

 nauwkeurig genomen proeven aanzienlijk op te voeren. Dit is nu 

 reeds boven de 10000 gestegen. 



Spreker begon in 1913 na te gaan in verband met de fouten- 

 theorie, waardoor er zoo weinig resultaten kwamen. De opbrengst 

 der overeenkomstige contrólevakken bleek door de variabele 

 factoren vaak zeer sterk te schommelen, zoodat de fouten groot 

 worden; daarnaast geven systematische factoren dikwijls een ver- 

 schuiving van de uitkomst. Door het aantal proefobjecten tot 2 of 3 

 te verminderen en het aantal contrólevakken tot 1 a 1 2 uit te brei- 

 den, werden de fouten kleiner en kwamen er meer eensluidende 

 resultaten in de verschillende proeven. Spreker demonstreert het 

 belang van een dergelijke proefindeeling met melasseproeven bij 

 padi. 



Maar ook bij een goede proefindeeling kunnen systematische 

 fouten zeer storend werken, zoodat men nooit op een enkele proef 

 een conclusie kan bouwen, ook al is het resultaat meer dan driemaal 

 de bijbehoorende fout, dus schijnbaar volkomen betrouwbaar. 



Spreker gaf daarom een methode van samenvatting van series 

 proefveldresultaten, waardoor het mogelijk werd, de meeste onder- 

 werpen tot oplossing te brengen. Daartoe werden de proeven op 

 de wijze als in het toestel van Galton, dat ter demonstratie van 

 de variabiliteitscurve wordt gebruikt, gebracht in 7 groepen, al 

 naar de betrouwbaarheid van het resultaat. 



Een serie proeven levert op die wijze een curve, uit den vorm 

 waarvan terstond is af te lezen, hoe het resultaat gemiddeld is. 



