205 



standig; wenigstens gilt dies von der Inflorescenz, die nach Ascher- 

 son bei R. Friesii unterbrochen, oder nur oberwarts ununter- 

 brochen, bei R. obtusifolius meist bis zur Spitze ununterbrochen 

 sein soil. Celakovsky sagt umgekehrt von diesem: „Wirtel oft sehr 

 entfernt,' von jenem „Wirtel mehr genahert." Ich finde dies Ver- 

 haltnis wenig constant, aber vorherrschend bei R. obtusifolius die 

 unteren Scheinquirle entfernt, die oberen genahert, wie dies schon 

 Wallroth von seinem R. sylvestris behauptet, den er übrigens selbst 

 schon aus dem schlesischen Gebirge gekannt hat (I.e. 162). An 

 schattigeren Standorten sind sie indessen mitunter samtlich ent- 

 fernt und dies ist auch bei R. Friesii unter denselben örtlichen Be- 

 dingungen der Fall; so verhalt sich u. a. auch der Breslauer, übri- 

 gens sonst ganz ausgepragte R. Friesii und auch ein diesem sehr 

 ahnliches, von Bamberger bei Zug gesammeltes Exemplar meiner 

 Sammlung, dessen untere Wirtel 5 — 10 cm voneinander entfernt 

 sind. ' 



Uit dit citaat blijkt, dat Von Uechtritz aan Rumex Friesii en 

 sylvestris groote waarde hecht, ze alleen om hun transgressieve 

 variabiliteit niet als soorten erkent, en dat andere schrijvers de 

 overgangsvormen nu eens talrijker aantroffen en daarom aan de 

 erschillen minder waarde toekenden, dan weer de overgangsvormen 

 zeldzaam of niet aantroffen en Rumex sylvestris en Friesii voor 

 soorten hielden. Het zijn dus juist, wat ik ondersoorten noem. 



Verspreiding en locale variëteiten. Het geciteerde van Von 

 Uechtritz verklaart ook ten deele de verspreiding der ondersoorten 

 in ons land. Immers RumeX Friesii is in heel ons land algemeen, 

 Rumex silvesier daarentegen maar plaatselijk en wel ten eerste langs 

 de groote rivieren, ten tweede in de duinen. Het voorkomen langs 

 de groote rivieren is een opvallend feit en doet, evenals bij Rumex 

 aquaticus (§ 2) en Rumex scutatus (lit. 1 1), denken aan een invoer 

 door de rivieren uit bergstreken. Dit nu klopt volkomen met wat 

 Von Uechtritz over de verspreiding van Rumex silvesier mede- 

 deelt. Ik zelf vond Rtimex silvesier overal, waar ik de oevers en 

 uiterwaarden onzer groote rivieren bezocht; bij Rotterdam, Kra- 

 iingsche Veer, Ijselmonde, Dordrecht, Papendrecht, Zwijndrecht, 



