213 



we dezelfde variëteit met dezelfde beschrijving, geciteerd als R. 

 obtusifolius p fandtirijolia. 



De eerste maal, dat ik deze variëteit vond, hield ik haar voor een 

 aangevoerden Ritmex pulcher. Ze stond aan het hek van de kerk 

 in de Derde Oosterparkstraat te Amsterdam, op 14 October 1919. 

 Het was een klem rozet met enkele kleine, duidelijk vioolvormige 

 bladeren. Ik droogde de blaadjes voor mijn herbarium (nummer 

 3924) en plantte den wortel in mijn tuin. In Februari van het volgend 

 jaar liep de plant weer uit en vormde bladeren, waarvan de meeste 

 weer vioolvormig waren, enkele echter niet of slechts aan één kant 

 met een msnoering. In Maart werden de nieuwe bladeren steeds 

 minder vioolvormig en begonnen ze op obtttsifolius-hladeren te ge- 

 lijken. Toen eerst bemerkte ik mijn vergissing en begreep ik, dat 

 ik te doen had met een Rumex obtusifolius pandurifolius, waarvan 

 het bestaan mij bekend was. In April en Mei groeide de plant uit 

 tot een forsche bladrozet, die in niets meer van een echte Rumex 

 obtusifolius verschilde. Ze heeft in 1 920 niet gebloeid, maar ik heb 

 haar niet langer bewaard, omdat ik reeds in April van dat jaar 

 andere planten van deze variëteit gekregen had, die dat jaar wel 

 gebloeid hebben. Den 25 sten Maart bemerkte ik namelijk reeds, 

 dat de Rumex obtusifolius in het Oosterpark te Amsterdam bijna 

 aan iedere rozet mm of meer neiging vertoonde tot het vormen van 

 vioolvormige bladeren. Een duidelijk exemplaar nam ik mee en 

 plantte het m mijn tuin. In enkele dagen verdorden de vioolvormige 

 bladeren en daarna ontwikkelden zich slechts normale obiusi f olius-- 

 bladeren. Deze plant heeft in 1920 gebloeid en bleek echte Rumex 

 Friesii j8 (nummer 3925 van mijn herbarium). Ik had deze rozet 

 aan den Heer L. J. Toxopeus getoond en reeds op 1 April bracht 

 hij mij een plant van den Amstelveenschen weg bij Amsterdam, die 

 hetzelfde verschijnsel vertoonde, benevens een plant van Rumex 

 acutus {obtusifolius x crispus), die hetzelfde verschijnsel zwak ver- 

 toonde. Beide planten zette ik in mijn tuin. Ze verloren hun viool- 

 vormige bladeren en bloeiden den volgenden zomer als normale 

 Rumex Friesii en acutus. Den dag, nadat ik deze planten kreeg, 

 bezocht ik met den Heer Toxopeus de vindplaats aan den 



