56 



te zien. Dergelijke verkleuringen vindt men al in den jaarring 

 van 1919 en soms vroeger. 



De infectie heeft plaats in de jonge groeiende deelen, 

 in de bladeren (huidmondjes, maar ook wondjes door 

 insectenvraat ontstaan) en ook door de blad- en steun- 

 bladlitteekens. Men ziet de bruinverkleuring in een aan- 

 getast blad in de hoofdnerf beginnen, als men deze over- 

 !angs aansnijdt. Het bladmoes vertoont geenerlei uitwendig 

 zichtbare reactie op de schimmelaantasting. De parasiet 

 groeit altijd van jonge naar oudere organen, nooit omge- 

 keerd. De knoppen van zieke boomen leveren dan ook 

 gezonde spruiten. 



Het uitwendig ziektebeeld kan tweeërlei zijn. 



In 1920 waren de iepen op vele plaatsen in ons land 

 uitwendig zeer ziek, wat zich uitte in een snel verdrogen 

 van de eenjarige takjes, die zich kromden. Het hout van 

 de takjes bleek geheel bruin verkleurd, ten gevolge van 

 talrijke, hevige bladinfecties. Het snel verdrogen was vooral 

 opvallend, omdat het verschijnsel plaats vond in een zeer 

 natten zomer. 



Vervolgt men de verkleuring naar beneden, dan kan men 

 er zeker van zijn. dat tot daar w^aar ze ophoudt, de schimmel 

 is voortgegroeid en niet verder. Soms kan men de verkleu- 

 ring vervolgen tot in de fijnste wortelvertakkingen, de 

 infectie moet daar reeds eenige jaren eerder plaats gehad 

 hebben. 



In 1921 vertoonden de iepen midden in den zomer gele 

 kruinen en takcomplexen, die zeer langzaam verdroogden, 

 niét tengevolge van primaire infecties, die maar aan enkele 

 bladeren waar te nemen en niet hevig waren — de takjes 

 kromden zich niet — maar door watergebrek, tengevolge 

 van een storing van het transport in het onderliggende, 

 zeer zieke hout. 



Het ziektebeeld blijft dus zeer afhankelijk van uitwendige 

 omstandigheden, evenals het verdere verloop van de ziekte. 



