75 



A. italica Retz. Station Arnhem in enkele ex. 1908 



Martini (h.) (M. R. H. 8). 

 Symphytum officinale L. De verschillende vormen kunnen 



in de volgende tabel gerangschikt worden : 



A. stengel en bladen ruw behaard : ssp. officinale (L.) : 



I kelkbladen aanliggend, kroon purper (zelden rose of 



bijna violet) : var. purpureum Pers. 

 II kelkbliaden aanliggend, kroon wit of vaak geel- 

 achtig, vooral bij het drogen : var. bohemicum 

 (Schmidt) Pers. 



III kelkbladen aanliggend, kroon geelachtig tot licht- 

 purper, met donkere teekening, steeds tusschen I 

 en II en kennelijk intermediair. 



IV kelkbladen afstaand, kroon purper : var. patens 

 (Sibth.) Hoffm. 



B. stengel en bladen bijna haarloos, bladen meest slechts 

 halfafloopend: ssp. uliginosum (Kerner) Nyman == 

 S. Vetteri Thellung. 



De verspreiding dezer vormen in Nederland en spe- 

 ciaal om Arnhem is als volgt: 



A. I purpureum is hier de meest algemeene vorm. In 

 Arnhem algemeen tot zelfs op de leemheuvels van de 

 Rhedensche heide!; bouwland benoorden Sonsbeek 1922 

 V. S. (h.); Arnhem Thomson (Pr. ; h. N. B. V. !) Deze 

 vorm ontbreekt o.a. in groote gebieden van Midden- 

 en Z. Duitschland en van Oostenrijk. 



A. II bohemicum is hier te lande algemeen doch minder 

 dan A. I. Dito om Arnhem !;Thomson(Pr.,h. N.B. V.!) 

 Dit is de plaatsvervanger van A. I in die deelen van 

 Midden-Europa w^aar A. I ontbreekt. 



A. III wordt steeds tezamen met A. I en A. II gevonden 

 en is hier te lande niet zeldzaam. Dito om Arnhem ! 



A. IV patens is twijfelachtig hier gevonden : Onderlangs 

 bij Arnhem 1922 v. S. Het herb, exempl. is echter 



