138 



is, want ik wil aan deze cijfers niet al te groot gewicht 

 hechten, daar de getallen, waaruit zij afgeleid zijn, bij deze 

 tamelijk ver gaande splitsing betrekkelijk klein worden. 

 Ik laat dan ook deze lijsten over aan de beoordeeling van 

 den lezer, die zoowel uit de bezoeken aan de verschillende 

 bloem groepen als aan de diverse bloemkeuzen naar eigen 

 inzicht zijn conclusies kan trekken. 



Men heeft het verschil in bezoek ook mede in verband 

 gebracht met de lichamelijke gesteldheid van het dier en 

 wel in de eerste plaats met de lengte van het zuigapparaat. 

 Laat ik dit kortheidshalve de tong noemen. Het spreekt 

 van zelf, dat de betrekkelijke lengte van dit lichaamsdeel 

 invloed moet hebben op het bloemenbezoek ; langtongige 

 hommels zullen natuurlijk nog honig kunnen genieten uit 

 bloemen waar deze voor hommels met korter tong reeds 

 onbereikbaar is. Zoo zullen in het algemeen kleinere soorten 

 dikwijls minder lange tong hebben dan groote en steUig 

 is dit het geval met de werksters in vergelijking met de 

 wijfjes en ten deele ook met de meestal grootere mannetjes. 

 Nu moet ik eerlijk bekennen, dat ik tot nu toe me niet 

 bekommerd heb om de lengte van de tong bij hommels; 

 ik heb ze verzameld om de soorten te leeren kennen en 

 alleen hun bezoek aan diverse bloemen aangeteekend, 

 onverschillig of zij daar stuifmeel verzamelden of honig 

 zochten, zelfs al deden zij dit op ongeoorloofden weg 

 nl. door den honig te stelen door middel van inbraak. 

 Ik moet mij voorloopig dus bepalen tot wat ik aangaande 

 die lengte heb opgeteekend gevonden, en die opgaven 

 loopen nogal uiteen en zijn niet altijd bij dezelfde soorten 

 gemeten. Tabel IX geeft dienaangaande een overzicht, 

 waarbij ik in de laatste twee kolommen heb overgenomen, 

 wat ik vond omtrent inbraak ; de eerste kolom bevattende 

 het percentage der bezoeken met inbraak, de tweede het 

 aantal bloemen, waarop door de aangegeven soort inbraak 

 werd gepleegd. 



