146 



is aangeteekend dat C. arvense niet door wijfjes bezocht 

 werd, slechts door twee soorten van werksters en door 

 acht verschillende hommelmannetjes. De laatste hebben 

 steeds een enkele millimeters kortere tong, en zijn daarom 

 minder geschikt voor het bezoek aan bloemen met diep 

 liggenden honig. In aansluiting met het bovenstaande 

 vermeldt Knuth, dat op Langeness eenige planten van 

 C. arvense door overwaaien van de zaden waren aange- 

 voerd, die de vergaderplaats werden van bijna al de 

 insekten, die op dit eiland voorkwamen. Maar de gelegenheid 

 maakt den dief; ofschoon Cirsium arvense voor de Lange- 

 nesser insekten een onbekende plant was, hadden zij reeds 

 spoedig ontdekt, dat zij voor een bezoek loonend zou zijn 

 en wilde men derhalve voor Langeness een statistiek van 

 bloemenbezoeken maken, dan zou toevallig C. arvense 

 bovenaan staan. In Tromsö Museums Aarshefter 1894 

 beschrijft Sparre-Schneider volgens Knuth, Handbuch 

 II, 1 p. 620 een geval, dat op aangevoerde planten van 

 Tanacetum vulgare in arktisch Noorwegen B. terrestris 

 cf en 2 bij honderden afkvvamen, terwijl ook B. lapponicus 

 en B. scrimshiranus deze bloemen bezochten. Deze 

 bloem is allerminst een hommelbloem volgens de ofïicieele 

 gegevens; in Nederland heb ik er nog nooit een 

 hommel op gezien en waarnemingen van anderen zijn mij 

 niet bekend; behalve van Knuth op de Noordfriesche 

 eilanden ; toch overwogen de hommels in het zooeven 

 genoemde geval, dat die vreemde plant haar voordeelen 

 schonk en dus bezochten zij haar. Zoo bezoeken hommels 

 en trouwens ook andere insekten allerlei tuinbloemen, 

 waarvan hun voorzaten nooit gedroomd hadden, doch die 

 de thans levenden zeer spoedig op haar bruikbaarheid 

 weten te waardeeren. 



Het geringe bezoek in ons land van hommels op Cirsium 

 arvense is het gevolg van concurrentie; de hommels 

 ruimen het veld voor andere korttongige hymenoptera. 



