116 



mengsels : aetherische oliën , de vaste ; harsen en de in con- 

 sistentie daartusschen liggende : balsems te noemen. 



Daar Hlasiwetz zich in de laatste jaren veel met de zoo- 

 genaamde gomharsen heeft bezig gehouden en de terpeenharsen 

 (eigenlijke harsen), die voor zijne methode van onderzoek on- 

 geschikt waren , buiten beschouwing liet , zoo koos ik voorna- 

 melijk deze tot onderwerp mijner bijdrage. 



Een van de eerste wegen , om tot de kennis van hunne 

 betrekking tot andere lichamen te geraken , is : te weten 

 waaruit zij ontstaan en hoe. Deze processen moeten in 

 de levende plant worden nagegaan. 



In de meeste chemische leerboeken is de theorie van H e 1 d t 

 opgenomen , volgens welke deze groep van harsen ontstaat uit 

 terpenen , door oxydatie , met of zonder gelijktijdig verlies van 

 waterstof, of opname van water. Uit de onderzoekingen der 

 plantenphysiologen evenwel vloeiden andere theorieën omtrent 

 het ontstaan voort en ook deze dienden mij bij mijn onderzoek 

 tot richtsnoer, b. v. ontstaan uit cellulose volgens Kar sten 

 en W 1 g a n d , uit amylum , uit looizuren enz. 



De verschillende , tot herkenning van hars in plantendeelen, 

 opgegeven reacties voldeden mij niet en daarom maakte ik 

 gebruik van de, door Unverdorb en opgegeven, eigenschap 

 der terpeenharsen, van eene groene koperverbinding te kunnen 

 vormen. De plantendeelen werden , gedurende eenige , meest 

 vijf a zes , dagen , in eene verzadigde oplossing van azijnzuur- 

 koper in water geplaatst en daarna met gedestilleerd water 

 uitgewasschen. Bij de doorsneden , welke er nu van werden 

 gemaakt , was de hars , onder den mikroskoop , zelfs bij de 

 sterkste vergrooting , duidelijk waar te nemen aan de meer of 

 min smaragdgroene kleur. Na eenige oefening , zou men met 

 dit reagens ook nog andere stoffen kunnen aantoonen als looi- 

 zuren en glucose ; de eersten vormen er eene bruine verbinding 

 mee , de laatste schijnt er metallisch koper uit af te scheiden. 

 Looizuren evenwel werden beter aangetoond door azijnzuur- 

 ijzer , waarmede de plantendeelen op dezelfde wijze , als voor 

 het azijnzuur-koper is opgegeven , werden behandeld. Tot 

 opsporing van glucosiden diende mij de purperviolette verkleu- 



