326 



(oorspronkelijk ijS) vermindert, vaak zelfs tot nul reduceert; of, 

 zoo als bij de takken van Vaccinium Myrtillus,inde 

 richting der spiraal , zoodat de divergentie van ^/s tot 1/2 wordt 

 vermeerderd." En verder: »tot de abnormale draaiingen, welke 

 de spiraal langs den korten weg volgen, behoort de dwang- 

 torsie, welke bij vele planten optreedt, wanneer de normaal 

 gepaarde of geverticilleerde bladstand in een spiraligen overgaat. 

 Wanneer namelijk in zulke gevallen van overgang , de elkander 

 in de spiraal opvolgende bladen met hunne bases in de richting 

 der spiraal naar ééne zijde samenhangen, moet de stengel, in 

 zijne anders aan alle zijden gelijkmatige strekking verhinderd, door 

 ongelijke uitzetting eene spiraalvorm] ge draaiing ondergaan, en 

 deze kan zoo ver gaan, dat de bladen met loodrecht geplaatste 

 bases eene enkele reeks vormen. De in zijn lengtegroei be- 

 lemmerde stengel zet zich daarbij vaak sterk in de dikte uit, 

 en verkrijgt daardoor een monstreus opgeblazen voorkomen. 

 Vele dergelijke gevallen zijn beschreven geworden , doch zonder 

 dat de schrijvers den grond van het verschijnsel hebben in- 

 gezien." 



Deze zelfde verklaring wordt door den schrijver in zijn jongste 

 opstel in de Bot. Zeit. 1. c. aangehaald. Men ziet , dat daarbij 

 op de voorwaarde , die wij sub 2 en 3 vermeldden is gelet, en 

 dat tevens het bezwaar sub 1 wordt vermeden , door aan te 

 nemen , dat de gedecusseerde bladstand eerst in eene spiraligen 

 overgaat. 



Toch kan ik mij niet in allen deele met de hier gegevene 

 verklaring vereenigen , en bepaaldelijk niet met den veronder- 

 stelden overgang van den gedecusseerden bladstand in den spi- 

 raligen. Want ondersteld dat dit het geval ware , dan zou aan 

 elk enkel blad een afzonderlijk interno^ium moeten beantwoorden, 

 en niet één internodium aan elk paar van bladen, zoodat het 

 aantal stengelleden , in de raonstrositeit kennelijk aan het aan- 

 tal ribben , aldaar met betrekking tot het aantal bladinserties 

 en takken, zou moeten zijn verdubbeld. 



Dit nu wordt bepaald weersproken door de nauwkeurige op- 

 gaaf van Duchartre, die met een levend voorwerp te doen 

 had , en bij zijn monstreuse Galium de verhouding in aantal 



