143 



interfasciculaire weefsel gepaard. Dit is namelijk in plaats van 

 uiterst regelmatig en cambium- aclitig zooals het zich vooral op 

 de dwarsche doorsnede der normale stengels voordoet, bij de 

 aangetaste zeer onregelmatig en bestaat uit grootere cellen 

 met dunnere wanden. 



Andere afwijkingen van den gewonen bouw heb ik hier niet 

 kunnen constateeren. 



Een bijna even merkwaardig verschijnsel vond ik bij het 

 onderzoek van de vrouwelijke katjes van Alnus glutinosa, welke 

 door Exoascus alnitorquus waren aangetast. Terwijl toch in 

 de normale bracteeën geene oxalzure kalk gevonden wordt, 

 vertoonen de groote zakvormige lichamen, waartoe zij onder 

 den invloed van den genoemden fungus uitgroeien, hier en daar 

 duidelijke kristalsterren. *) 



Eindelijk moet ik hier nog melding maken van de beide 

 onderzochte üstilagineeën. Bij Viola odorata gaat namelijk het 

 reeds volwassen parenchym door de inwerking van Urocystis 

 Violae door herhaalde deelingen over in een meristematisch 

 weefsel. Dit is zeer rijk aan protoplasma en vormt in vele 

 gevallen vaatbundels, die groote overeenkomst vertoonen met 

 die, welke wij dikwijls in callus zien ontstaan. Dit weefsel 

 wordt steeds door de sporenvorming verdrongen en verwoest en 

 het voedsel, dat er in aanwezig is, voor de sporen ver- 

 bruikt. 



Iets dergelijks vindt, hoewel minder duidelijk, op veel groo- 

 ter schaal plaats door Ustilago Maidis in de stengels van Zea. 



Het kan nauwelijks aan eenigen twijfel onderhevig zijn, dat 

 het onderzoek van andere gevallen nog geheel nieuwe 

 feiten aan het licht zou brengen en ik hoop mijn waarnemingen 

 dan ook nog te kunnen uitbreiden. 



Amsterdam, Febr. '92. 



*) Iets dergelijks vermeldt Vesque (Anatomie comparéederécorce, 

 Ann. de Sc. nat. Sér. 6, T. II, 1875, p. 112) als gevolg van de aanwe- 

 zigheid van Synchytrium Mercurialis in de bladen van M. annua. 



