391 



de andere soorten is dit, verschillend, en werden nu eens alleen 

 zittende ondergedoken bladen waargenomen, dan eens zittende 

 boven aan den stengel en kort- of langgesteelde aan het onder- 

 einde. Het schijnt samen te hangen met de diepte onder water. 

 Doorgaande verschillen voor deze soorten heb ik niet kun- 

 nen vinden. In 't algemeen schijnt B. h e t e r o p h y 1 1 u m 

 de grootste geneigdheid tot steelvonuing te bezitten. Doch 

 zelfs B. B a u d o t i, die voor kort- of ongesteeld doorgaat, 

 heeft nu en dan aan de onderste bladen stelen, die de 

 lengte van het verdere blad overtreffen. 



Met de stijfheid of slapte van de bladslippen is het eveneens 

 gesteld. Eeeds C r é p i n heeft opgemerkt, en spreker vereenigt 

 zich geheel met dat gevoelen, dat het al of niet penseelvormig 

 buiten het water samenvallen der ondergedoken bladen geen 

 goede soortskenmerken oplevert. Het varieert in te sterke mate 

 bij dezelfde plant en tusschen voorwerpen die in alle andere 

 opzichten overeenkomen. De variaties zijn niet absoluut indif- 

 ferent. Zoo is B. d i V a r i c a t u m bekend om de groote stijf- 

 heid zijner bladen, die, ook uit het water gehaald, als kraagjes 

 loodrecht om den stengel blijven staan. Daarentegen zijn de bla- 

 den bij B. o 1 o 1 e u c o s doorgaans zeer fijn en slap. En waar 

 verschil bij dezelfde plant bestaat, zijn de hoogste bladen in den 

 regel stijver, de lagere slapper. Maar als kenmerk kunnen die 

 eigenschappen slechts met groote beperking en altijd slechts in 

 den laagsten rang, als bijkomstige, worden gebezigd. Stelt men ze 

 als specifiek kenmerk op den voorgrond, dan komt men er toe, 

 gelijk spreker uit eene reeks voorwerpen van het herbarium aan- 

 toont, om tot éène soort zoodanige voorwerpen te vereenigen, 

 welke alleen in deze eigenschap overeenkomen, maar in alle andere 

 en in de geheele houding verschillen, wat in strijd is met de 

 beginselen eener natuurlijke rangschikking. 



Dumortier, die in het geslacht Batrachium niet 

 minder dan 23 soorten onderscheidde, heeft in zijne Monografie 

 (1863) B. penicillatum opgesteld, en die soort is door den 

 Heer Oude mans overgenomen. Aanvankelijk alleen strek- 



Ned. Kruidk. Archief. VI. 3e stuk. 26 



