456 



neemt liet meest werkzame aandeel in de bestuiving der 

 Moemen ; zij vliegen in de geopende bloemkroon meestal boven 

 op de tot een zuil vereenigde meeldraden en stijl, somtijds 

 kruipen zij onder dien zuil en dringen zoo dieper de trechter- 

 vormige kroon binnen om van den honig te genieten ; daarbij 

 wenden zij het lichaam, zich met de pooten aan de fruktifi- 

 katie-organen vasthoudende om, ten einde al de 5 nektariën te 

 kunnen uitzuigen. Is dit geschied, wat binnen zeer kort tijds- 

 verloop plaats heeft, dan draaien zij zich in de bloem om, 

 waarbij hun achterlijf met het stuifmeel in aanraking komt 

 en daarmede bedeeld wordt. 



Bij het bezoek aan een volgende bloem kan dit gemakkelijk 

 op de stempels geraken, terwijl zelfbestuiving bij de ruwe 

 wijze, waarop zij een bloem bezoeken, verre van zeldzaam 

 moet zijn. 



De Bombi vliegen ook bij regen, en bezoeken meestal al de 

 bloemen der plant achtereenvolgens — zelfs die, welke achter 

 bladeren verscholen zitten en daardoor zich niet aan het oog 

 direkt voordoen, terwijl zij ook reeds bijna of geheel gesloten 

 bloemen weten binnen te dringen om daar naar honig te zoeken. 



Het zijn naast de syrphiden de ijverigste bezoekers en men 

 kan er zeker van zijn, dat iedere bloem gedurende haar bloei- 

 tijd eenige malen door hommels bezocht wordt. Bekend is 

 trouwens hun ijver in het verzamelen, daar zij tot zeer laat 

 werken en ook reeds vroeg beginnen, gelijk ons uit John 

 Lubbock's waarnemingen is bekend geworden ^). 



Alle door mij onderzochte hommels hadden Convolvulus- 

 stuifmeel, dat zeer karakteristiek is ^) aan hun pooten ver- 

 zameld, terwijl vele korrels hier en daar ia hun dichte haar- 

 bekleeding waren achtergebleven. Daartegenover vond ik geen 

 enkele bloem, wier stempels niet van stuifmeel voorzien waren. 



') Sir John Lubbock. Flowers, fruits and leaves. 1886. p. 1 1. 



^) Een goede afbeelding van dit pollen vindt men in Kerner's 

 Pflanzenleben II. p. 98 fig. 6. De grootte hiervan wisselt volgens 

 zijne opgave tussclien 76 en 84 fi. 



