468 



Daar C. s e p i u m bijna overal voorkomt en zeker vele 

 malen tot pliysiologische proeven zal gediend hebben, verwon- 

 dert het mij des te meer dat het verschijnsel, waarop ik het 

 oog heb, niet meer is waargenomen en door anderen is onder- 

 zocht. 



In de litteratuur heb ik slechts een paar maal iets gevonden 

 dat op dit verschijnsel betrekking heeft, doch deze stukken 

 schijnen door latere auteurs over het hoofd gezien te zijn. 

 Alleen Luerssen citeert een dier schrijvers, doch maakt 

 ook geen melding dat C. s e p i u m evenals C o n v. a r v e n- 

 s i s tiitloopers heeft zoowel boven als onder den grond ^). 



De oudste mij bekende mededeeling omtrent het voorkomen 

 der niet windende stengels is een bericht van Germain, in 

 de zitting van 15 Juni der Société philomatique te Parijs, 

 waarvan mij slechts een referaat ten dienste stond in de Regens- 

 burger Flora ^). Men leest aldaar: „finden diese (die klettern- 

 den Zweige der Calystegia sepium) keinen Stützpunkt 

 und fallen sie so zur Erde, so wachst ihre Sjjitze in den Boden 

 hinein ; es ist die Endknospe dieses ursprünglich überirdischen 

 Stengels, welche zu einer achten KnoUe wird. Diese Knolle, 

 vom Ansehen einer dicken verzweigten weissen Wurzel, dringt 

 senkrecht in den Grund, ganz nach Art einer Pfahlwnrzel. 

 Dass sie übrigens die Fortsetzung des überirdischen Stengels 

 ist, geht aus den Stellungsverhaltnissen der schuppenförmigen 

 Blatter hervor, mit denen sie bekleidet ist, und die die Blatt 

 spirale des grünen Stengels fortsetzen. Mit den ersten Winter- 

 frösten stirbt dieser ab ; die Knolle reicht bis zum Frühling, 

 WO aus ieder Blattachsel eine nach oben wachsende Knospe 

 und zwei Nebenwurzeln hervorspriessen. " 



Deze beschrijving is volkomen juist behalve het begin, want 

 de windende stengels heb ik nooit in den grond zien dringen; 

 mocht er toevallig een door zijn eigen gewicht op den bodem 



') C. Luerssen. Handbuch der Syst. Bot. 1882. II p. 956. 

 -) Flora. 1850. Kleinere Mittheilungen p. 638. 



